Việc thành lập tỉnh Gia Lai mới trên cơ sở sáp nhập tỉnh Gia Lai (cũ) và tỉnh Bình Định (cũ) theo chủ trương của Trung ương đã mở ra một không gian phát triển mới với diện tích hơn 21.576 km² và quy mô dân số trên 3,6 triệu người. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy tổ chức bộ máy và phương thức quản trị địa phương.

Trong bối cảnh thực hiện cuộc sắp xếp đơn vị hành chính quy mô lớn, Gia Lai đã chủ động triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp với tinh thần quyết liệt, đồng bộ và bài bản. Sau một năm vận hành, mô hình mới từng bước khẳng định tính đúng đắn của chủ trương cải cách, tạo nền tảng xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hoạt động thông suốt, minh bạch và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.

Tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước

Một trong những kết quả nổi bật sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là tổ chức bộ máy được sắp xếp theo hướng tinh gọn nhưng vẫn bảo đảm hoạt động hiệu quả.

Ủy ban nhân dân tỉnh đã sắp xếp từ 27 cơ quan chuyên môn của hai tỉnh trước đây xuống còn 14 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và 1 tổ chức hành chính khác. Ở cấp cơ sở, toàn tỉnh hiện có 135 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 238 đơn vị so với trước khi sắp xếp.

Dù số lượng cơ quan và đơn vị hành chính giảm mạnh, quá trình chuyển giao chức năng, nhiệm vụ, hồ sơ công việc và tổ chức bộ máy được thực hiện nghiêm túc, đúng quy định, bảo đảm tiến độ. Các nhiệm vụ được tiếp nhận và giải quyết liên tục, không để gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước cũng như việc giải quyết thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp.

Đáng chú ý, ngay sau khi hoàn thành việc sắp xếp tổ chức, các cơ quan, đơn vị đã khẩn trương tham mưu ban hành quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức theo mô hình mới. Việc vận hành được thực hiện trên tinh thần "kỷ cương đi trước - nguồn lực đi cùng - kết quả là thước đo", gắn với phương châm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền.

Việc chuẩn hóa chức năng, nhiệm vụ và quy trình xử lý công việc đã góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ hoặc đùn đẩy trách nhiệm, tạo chuyển biến tích cực trong công tác điều hành, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền các cấp.

Đột phá cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số

Song song với kiện toàn tổ chức bộ máy, công tác cán bộ được triển khai đồng bộ, chặt chẽ và nhân văn. Tỉnh đã phê duyệt danh sách 3.354 trường hợp thực hiện chính sách nghỉ hưu trước tuổi, nghỉ thôi việc theo các nghị định của Chính phủ; đồng thời tiếp nhận 4.845 hồ sơ đề nghị giải quyết chế độ, chính sách, trong đó đã giải quyết cho 2.068 trường hợp với tổng kinh phí hơn 369 tỷ đồng.

Nhằm hỗ trợ chính quyền cơ sở trong giai đoạn đầu vận hành mô hình mới, tỉnh đã thành lập 11 tổ công tác chuyên ngành với 113 công chức, viên chức và điều động thêm 12 cán bộ có chuyên môn về đất đai, tài chính, kế toán và xây dựng tăng cường cho các địa phương còn thiếu nhân lực. Đến nay, các tổ công tác đã trực tiếp hỗ trợ 104 trong tổng số 135 xã, phường, góp phần tháo gỡ kịp thời những khó khăn phát sinh và nâng cao năng lực quản lý của chính quyền cơ sở.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số tạo bước đột phá

Nếu việc tinh gọn bộ máy là nền tảng thì cải cách hành chính và chuyển đổi số chính là động lực tạo nên những chuyển biến rõ nét trong hoạt động của chính quyền địa phương.

Sau một năm triển khai mô hình mới, hệ thống hành chính của tỉnh vận hành ngày càng đồng bộ, hiện đại. Tỉnh đã cung cấp 1.011 dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đạt 84,48% số dịch vụ công đủ điều kiện; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 96%.

Cùng với đó, các chỉ tiêu về số hóa hồ sơ thủ tục hành chính, tái sử dụng dữ liệu, cấp kết quả điện tử và thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia đều đạt và vượt mục tiêu đề ra. Tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt 97,99%; tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt 96,78%; tỷ lệ cấp kết quả điện tử đạt 98,16%.

Đến ngày 10/5/2026, Chỉ số phục vụ người dân và doanh nghiệp của tỉnh đạt 95,61 điểm, phản ánh chất lượng phục vụ hành chính ngày càng được nâng cao.

Không chỉ tập trung vào hạ tầng số, Gia Lai còn chú trọng nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ và cộng đồng. Phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai đồng bộ tại toàn bộ 135 xã, phường. Song song đó, chương trình "Bình dân AI học vụ" với 23 lớp tập huấn đã giúp hơn 10.500 lượt cán bộ trẻ, đoàn viên tiếp cận và ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo như ChatGPT, Gemini vào công việc, từng bước hình thành môi trường làm việc số trong hệ thống chính trị.

Việc đẩy mạnh chuyển đổi số không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính mà còn tạo nền tảng để xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Khơi thông nguồn lực, tạo động lực tăng trưởng

Hiệu quả của việc sắp xếp tổ chức bộ máy không chỉ thể hiện trong hoạt động quản lý nhà nước mà còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Mặc dù phải thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ lớn liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, tỉnh Gia Lai vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Năm 2025, GRDP của tỉnh ước tăng 7,2%; tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt khoảng 25.950 tỷ đồng.

Bước sang năm 2026, kinh tế địa phương tiếp tục khởi sắc. Trong quý I, GRDP tăng 8,51% so với cùng kỳ năm trước, xếp thứ 16 cả nước và dẫn đầu khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Kết quả này phản ánh hiệu quả của công tác chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh; sự đồng thuận của cả hệ thống chính trị; sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân trong quá trình thực hiện các chủ trương lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Đáng chú ý, hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công từ cấp tỉnh đến cấp xã được vận hành ổn định, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận các dịch vụ công. Theo khảo sát của Bộ Nội vụ, mức độ hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước năm 2025 của Gia Lai đạt 84,02%, cao hơn mức trung bình cả nước và xếp thứ 14 trong tổng số 34 tỉnh, thành phố.

Đây là những con số biết nói, phản ánh hiệu quả thực chất của quá trình đổi mới tổ chức bộ máy và phương thức quản trị địa phương.

Tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới

Sau khi sáp nhập và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Gia Lai đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển nhanh và bền vững. Không gian phát triển được mở rộng; tiềm năng về đất đai, hạ tầng, nguồn nhân lực và liên kết vùng được phát huy mạnh mẽ hơn.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, cùng với sự đoàn kết, quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh tiếp tục duy trì ổn định; cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực; kết cấu hạ tầng được đầu tư đồng bộ; đời sống Nhân dân từng bước được nâng cao; quốc phòng, an ninh được giữ vững; công tác xây dựng Đảng và xây dựng hệ thống chính trị tiếp tục được tăng cường.

Một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã cho thấy hiệu quả rõ rệt của chủ trương tinh gọn bộ máy, tăng cường phân cấp, phân quyền và đổi mới phương thức quản trị. Không chỉ nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, mô hình mới còn tạo động lực thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng dịch vụ công và khơi thông các nguồn lực phát triển.

Những kết quả đạt được là nền tảng quan trọng để Gia Lai tiếp tục hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của tỉnh sau sáp nhập; tạo động lực bứt phá về kinh tế - xã hội, từng bước khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng mới của khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên cũng như của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.