Đảng và Nhà nước xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược, giữ vai trò cốt lõi trong xây dựng Chính phủ số, phát triển kinh tế số và xã hội số. Chiến lược dữ liệu quốc gia đến năm 2030 đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái dữ liệu thống nhất từ Trung ương đến địa phương, tạo điều kiện để dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả, phục vụ công tác quản lý nhà nước cũng như đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

Đối với Gia Lai, phát triển dữ liệu không chỉ là yêu cầu thực hiện chủ trương của Trung ương mà còn là nhiệm vụ cấp thiết trong quá trình xây dựng chính quyền số. Mỗi ngày, các cơ quan nhà nước trên địa bàn tỉnh tiếp nhận, xử lý và cập nhật khối lượng lớn dữ liệu về dân cư, đất đai, doanh nghiệp, giáo dục, y tế, nông nghiệp, tài nguyên, môi trường, an sinh xã hội và nhiều lĩnh vực khác. Khi các nguồn dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối đồng bộ, một nguồn dữ liệu có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, rút ngắn thời gian xử lý công việc và giảm việc người dân phải cung cấp lặp lại cùng một thông tin.

Những năm qua, Gia Lai từng bước xây dựng nền tảng quản trị dữ liệu thông qua việc ban hành Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, xây dựng Khung kiến trúc dữ liệu và hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy định về xây dựng, quản lý, chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn tỉnh. Đây là cơ sở quan trọng để các cơ sở dữ liệu của các sở, ngành được phát triển theo chuẩn thống nhất, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ và khai thác lâu dài, hạn chế tình trạng đầu tư riêng lẻ, trùng lặp.

Một dấu mốc đáng chú ý là Gia Lai được lựa chọn phối hợp với Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) triển khai mô hình điểm về Chiến lược dữ liệu. Qua đó, tỉnh có điều kiện tiếp cận các mô hình quản trị dữ liệu hiện đại, từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đồng bộ, an toàn và kết nối với hạ tầng dữ liệu quốc gia. Đồng thời, tỉnh đang tập trung xây dựng Kho dữ liệu dùng chung nhằm tích hợp dữ liệu của các sở, ngành, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và cung cấp dịch vụ công theo hướng thông minh, dựa trên dữ liệu.

Qua rà soát hiện trạng, toàn tỉnh hiện có 49 cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin chuyên ngành phục vụ quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực. Bên cạnh những hệ thống đã phát huy hiệu quả, vẫn còn tình trạng dữ liệu phân tán, chưa đồng bộ về cấu trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật và khả năng chia sẻ. Trên cơ sở đó, tỉnh xác định lộ trình chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu và từng bước kết nối các hệ thống vào Kho dữ liệu dùng chung, hướng tới hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Song song với xây dựng hạ tầng, Gia Lai chú trọng nâng cao chất lượng dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống". Đây được xem là điều kiện tiên quyết để dữ liệu phát huy hiệu quả trong quản lý và cung cấp dịch vụ công. Việc thường xuyên rà soát, chuẩn hóa và cập nhật dữ liệu được các cơ quan, đơn vị xác định là nhiệm vụ thường xuyên trong tiến trình chuyển đổi số.

Thực tiễn triển khai Đề án 06 thời gian qua cho thấy hiệu quả rõ nét của việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nhiều thủ tục hành chính được đơn giản hóa, giảm giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Các thông tin trước đây phải kê khai nhiều lần nay đã được tự động đối chiếu giữa các cơ sở dữ liệu, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân và cơ quan quản lý.

Hiện nay, Gia Lai cũng đang tích cực phối hợp đối soát, chuẩn hóa dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu đất đai, hộ tịch, cán bộ, công chức, viên chức với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục hoàn thiện dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính, giao dịch dân sự.

Việc kết nối đồng bộ các cơ sở dữ liệu mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp. Các cơ quan nhà nước có thể chủ động khai thác thông tin đã có để giải quyết công việc nhanh hơn, chính xác hơn; người dân giảm việc xuất trình, nộp lại giấy tờ; doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính, qua đó góp phần cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh.

Quản trị dữ liệu không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chuyên trách về công nghệ thông tin hay chuyển đổi số mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị. Mỗi sở, ngành, địa phương là đơn vị trực tiếp tạo lập, cập nhật và quản lý dữ liệu thuộc lĩnh vực phụ trách; mỗi cán bộ, công chức, viên chức có trách nhiệm bảo đảm dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời. Cùng với đó, việc khai thác, chia sẻ dữ liệu phải gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật.

Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, trong đó dữ liệu giữ vai trò nền tảng. Với định hướng rõ ràng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Gia Lai đang từng bước xây dựng nền tảng dữ liệu hiện đại, an toàn và kết nối, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu quả quản trị và hướng tới mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.