Qua kiểm tra thực tế cho thấy, các địa phương và đơn vị liên quan đã có nhiều nỗ lực triển khai các dự án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai; một số công trình hạ tầng đã hoàn thành khối lượng lớn. Tuy nhiên, tiến độ bồi thường, giao đất và xây dựng nhà ở tại một số địa phương còn chậm, ảnh hưởng đến mục tiêu sớm đưa người dân đến nơi ở mới an toàn, ổn định.

Tại xã Đăk Song, dự án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai làng Tbưng có diện tích 3,92 ha, gồm 40 lô, bố trí cho 40 hộ dân trong năm 2026, tổng vốn dự kiến 42,368 tỷ đồng. Đến nay, công tác bồi thường cơ bản hoàn thành; phương án và chi trả bồi thường nơi ở cũ đã thực hiện đối với 40/40 hộ, toàn bộ mặt bằng đã được bàn giao. Các hạng mục hạ tầng đạt tiến độ khá cao, trong đó nền đường hoàn thành 100%, mặt đường bê tông và bó vỉa đạt 93%, thoát nước 85%, điện 98%; công tác cắm mốc, phân lô đã hoàn thành. Cả 40 hộ đã được giao đất và mở móng xây dựng nhà. Trong đó, 10 căn đạt trên 70%, 19 căn đạt từ 50-70% và 11 căn dưới 50%.

Kiểm tra dự án ổn định dân cư vùng thiên tai xã Ia Tul. Ảnh: Hà Duy

Tại xã Ia Tul, dự án bố trí ổn định dân cư vùng thiên tai có quy mô 21,9 ha, gồm 207 lô, bố trí toàn bộ 207 hộ trong năm 2026, tổng vốn dự kiến 213,018 tỷ đồng. Đây là dự án trọng điểm, do Bộ Quốc phòng tài trợ xây dựng. Hạ tầng dự án đã có chuyển biến tích cực, với khối lượng san nền, thoát nước và nền giao thông đạt khoảng 96%; mặt đường bê tông, rãnh, bó vỉa đạt 85%; điện chiếu sáng 75%; nhà mẫu giáo, nhà văn hóa 96%; cắm mốc, phân lô đạt 92%.

Tuy nhiên, tiến độ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ tại nơi ở cũ và giao đất còn chậm. Đến nay, mặc dù đã hoàn thành công tác kiểm đếm đối với 207/207 hộ dân, nhưng mới chỉ có 23 hộ được phê duyệt phương án bồi thường và thực hiện giao đất.

Dự án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai Buôn Nu (xã Uar) có diện tích 33,78 ha, gồm 350 lô, trong đó bố trí 150 hộ trong năm 2026, tổng vốn dự kiến 197,305 tỷ đồng. Mặt bằng khu tái định cư đã được bàn giao 100%; công tác bồi thường nơi ở mới hoàn thành đối với 50/50 hộ. Hạ tầng đã hình thành một số hạng mục quan trọng, với mặt đường bê tông, rãnh, bó vỉa đạt 80%, điện 70%, thoát nước thải 55%, cắm mốc, phân lô 90%. Hiện nay mới kiểm đếm 44/150 hộ, còn 106 hộ chưa kiểm đếm và chưa phê duyệt phương án bồi thường.

Tại xã Ia Hiao, dự án bố trí, sắp xếp định canh, định cư tập trung cho vùng thiên tai có diện tích 15,65 ha, gồm 202 lô, bố trí 180 hộ; kế hoạch năm 2026 là 100 hộ, tổng vốn dự kiến 121,394 tỷ đồng. Công tác bồi thường nơi xây dựng khu tái định cư cơ bản hoàn thành. Tại nơi ở cũ, địa phương mới kiểm đếm 68/100 hộ, còn 32 hộ chưa kiểm đếm và chưa phê duyệt phương án bồi thường. Đã bốc thăm, giao đất cho 66/100 hộ; 13 căn nhà được triển khai xây dựng, trong đó 9 căn đạt trên 70% và 4 căn dưới 50%, chưa thực hiện di dời.

Đoàn công tác kiểm tra tại xã Ia Hiao. Ảnh: Hà Duy

Qua kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp yêu cầu các địa phương, đơn vị liên quan phải xây dựng kế hoạch, xác định rõ tiến độ thực hiện đối với từng nhiệm vụ, từng hộ dân, từng căn nhà; tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, giao đất và xây dựng nhà ở. Trong đó, hạ tầng thiết yếu cần được đầu tư hoàn thiện đồng bộ, đặc biệt là hệ thống điện, nước, giao thông và các công trình phục vụ nhu cầu sinh hoạt, bảo đảm người dân có thể ổn định cuộc sống ngay sau khi chuyển đến nơi ở mới.

Đối với các trường hợp còn tồn tại vướng mắc liên quan đến đất đai, chính quyền cơ sở cần chủ động rà soát, phân loại, tổ chức đối thoại và giải quyết theo đúng quy định, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Công tác di dời phải được triển khai theo hướng hộ dân nào đủ điều kiện thì thực hiện ngay, ưu tiên các hộ đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao. Đồng thời, các địa phương cần quan tâm hỗ trợ sinh kế, chỉnh trang cảnh quan, xây dựng môi trường sống an toàn, khang trang, từng bước hình thành các khu dân cư ổn định, bền vững.