Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến

Chỉ thị xác định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) là nhiệm vụ chính trị ưu tiên, cấp bách. Các cấp, ngành, địa phương phải tập trung nguồn lực, khắc phục tồn tại trong quản lý đội tàu, góp phần gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu và gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Quản lý chặt đến từng tàu cá

UBND tỉnh yêu cầu quản lý toàn bộ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; tàu đã bán, chuyển nhượng nhưng chưa sang tên; tàu không còn tồn tại nhưng chưa được xóa đăng ký hoặc cập nhật biến động. Mỗi tàu thuộc diện quản lý đặc biệt phải có hồ sơ riêng, xác định rõ chủ sở hữu hoặc người quản lý, vị trí neo đậu, tình trạng pháp lý, hiện trạng hoạt động và phương án xử lý.

Các địa phương phải tổng kiểm kê, đối chiếu, phân loại toàn bộ tàu cá; cập nhật đầy đủ thông tin về chủ tàu, đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình, nghề khai thác và tình trạng hoạt động trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Kiên quyết không để tàu không đủ điều kiện xuất bến, rời nơi neo đậu hoặc tham gia khai thác dưới bất kỳ hình thức nào. Nếu để tàu thuộc diện quản lý đặc biệt tự ý ra khơi hoặc vi phạm quy định chống khai thác IUU, Chủ tịch UBND xã, phường và người đứng đầu cơ quan, đơn vị liên quan phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh.

Tăng cường phối hợp kiểm tra, kiểm soát

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hướng dẫn các địa phương thực hiện nhiệm vụ quản lý đội tàu theo Quyết định số 1947/QĐ-UBND ngày 5/5/2026; trọng tâm là tổng kiểm kê, phân loại tàu không đủ điều kiện, hướng dẫn hoàn thiện thủ tục và cập nhật dữ liệu.

Hằng tuần, Sở cập nhật danh sách tàu không đủ điều kiện và tàu có giấy tờ sắp hết hạn trong 30 ngày tới, gửi các địa phương, Bộ đội Biên phòng, Công an tỉnh, ban quản lý cảng cá và đơn vị liên quan để phối hợp kiểm soát.

Đối với tàu đã bán nhưng không xác định được người mua hoặc không còn tồn tại tại địa phương, Sở phối hợp xác minh, đăng tải thông tin tìm kiếm trong 6 tháng, sau đó tham mưu xử lý, xóa đăng ký. Với tàu đã bán hoặc neo đậu ngoài tỉnh, Sở phối hợp cơ quan quản lý thủy sản nơi tàu neo đậu để hướng dẫn sang tên và giám sát trong thời gian chưa hoàn tất thủ tục.

Ban Quản lý Cảng cá, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai quản lý chặt chẽ tàu, thuyền xuất - nhập bến.

Sở tham mưu thành lập đoàn kiểm tra liên ngành; chấn chỉnh địa phương buông lỏng quản lý, số liệu không thống nhất, báo cáo không đầy đủ. Các cảng cá không cung cấp nhiên liệu, nước đá, lương thực, ngư cụ cho tàu không đủ điều kiện ra khơi và bố trí khu vực neo đậu tập trung.

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh kiểm soát chặt hoạt động xuất, nhập bến; tuyệt đối không cho xuất bến đối với tàu chưa đăng ký, đăng kiểm, chưa có giấy phép khai thác, không có trong danh sách quản lý hoặc thuộc diện giám sát đặc biệt.

Lực lượng Biên phòng tăng cường kiểm tra tại bãi ngang, cửa sông, cửa lạch, khu neo đậu, nhất là vào ban đêm và thời điểm có nguy cơ tàu lén lút ra khơi; phát hiện vi phạm phải xử lý theo quy định.

Công an tỉnh phối hợp xác minh thông tin tàu cá, chủ tàu, người mua và người đang quản lý phương tiện; xử lý nghiêm hành vi che giấu thông tin, mua bán, chuyển nhượng không đúng quy định, tự ý đưa tàu không đủ điều kiện ra khơi hoặc tiếp tay cho vi phạm IUU. Đồng thời phối hợp kiểm tra các cơ sở đóng mới, cải hoán, sửa chữa, thu mua, tháo dỡ tàu cá để ngăn chặn phát sinh tàu “3 không”, tàu không rõ nguồn gốc hoặc tàu cải hoán trái quy định.

Địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện

UBND các xã, phường ven biển chịu trách nhiệm trực tiếp, toàn diện trước Chủ tịch UBND tỉnh về quản lý tàu cá không đủ điều kiện; không để phát sinh tàu “3 không” mới, không để tàu chưa đăng ký, đăng kiểm hoặc chưa có giấy phép ra khơi khai thác.

Các địa phương phải làm việc với từng chủ tàu để xác minh, phân loại tàu có khả năng hoàn thiện hồ sơ; tàu hư hỏng, nằm bờ; tàu chưa đủ giấy tờ; tàu đã bán nhưng chưa sang tên; tàu neo đậu trong hoặc ngoài tỉnh; tàu không còn tồn tại; tàu thuộc diện chuyển đổi nghề, giải bản.

Chủ tàu chưa đủ điều kiện phải ký cam kết không đưa phương tiện ra khơi; đưa tàu về khu vực neo đậu tập trung hoặc vị trí do địa phương xác định; tháo dỡ ngư lưới cụ, nhiên liệu và thiết bị khai thác.

Mỗi tàu phải được phân công cán bộ, công chức, đảng viên hoặc lực lượng phù hợp trực tiếp theo dõi; cập nhật vị trí neo đậu, hình ảnh, hiện trạng và kiểm tra hằng ngày.

Hệ thống truyền thanh cấp xã thông báo ít nhất 2 lần/ngày, yêu cầu chủ tàu không tự ý di chuyển phương tiện, không đưa tàu ra khơi, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, chuyển đổi nghề hoặc giải bản.

Với tàu neo đậu tại địa phương khác trong hoặc ngoài tỉnh, địa phương nơi quản lý chủ tàu phải chủ động phối hợp xác minh, cập nhật vị trí, hình ảnh, hiện trạng và tổ chức giám sát, không để phương tiện tự ý ra khơi.

Bộ đội Biên phòng Gia Lai hướng dẫn ngư dân chấp hành các quy định khi khai thác trên biển. (Ảnh: Đình Quân/TTXVN)

Các xã, phường ven biển hoàn thành rà soát, thống kê, cấp giấy xác nhận và mã số quản lý riêng cho tàu có chiều dài lớn nhất dưới 6 m trước ngày 30/7/2026. Các địa phương đồng thời nghiên cứu áp dụng thiết bị định vị, chíp giám sát hoặc giải pháp công nghệ phù hợp đối với nhóm tàu không đủ điều kiện hoạt động.

Địa phương tuyên truyền, vận động chủ tàu thực hiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản theo Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND ngày 9/12/2025 của HĐND tỉnh. Với tàu hư hỏng, không còn khả năng hoạt động, hướng dẫn chủ tàu tự giải bản và xóa đăng ký theo quy định, không để tiếp tục tồn tại trong cơ sở dữ liệu quản lý tàu cá.

Sở Tài chính phối hợp hướng dẫn kinh phí phục vụ quản lý, giám sát, xử lý tàu không đủ điều kiện và thực hiện chính sách chuyển đổi nghề, giải bản. Sở Khoa học và Công nghệ, Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Gia Lai tăng cường tuyên truyền quy định quản lý tàu cá, trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và hậu quả pháp lý khi đưa tàu không đủ điều kiện ra khơi.

Thực hiện nghiêm chế độ báo cáo

UBND các xã, phường ven biển báo cáo tình hình quản lý tàu cá không đủ điều kiện vào ngày 2 hằng tháng, kèm danh sách từng tàu, vị trí neo đậu, tình trạng pháp lý, hình ảnh hiện trạng, cán bộ phụ trách và phương án xử lý.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh trước 17 giờ thứ Tư hằng tuần. Trong các đợt cao điểm chống khai thác IUU, các địa phương, đơn vị thực hiện báo cáo đột xuất theo ngày hoặc theo chuyên đề khi có yêu cầu.

UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị. Trường hợp buông lỏng quản lý, báo cáo không đúng thực tế, để phát sinh tàu “3 không” mới hoặc để tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương sẽ bị xem xét trách nhiệm theo quy định.

Kết quả quản lý tàu cá không đủ điều kiện cũng là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của người đứng đầu địa phương./.