Ảnh minh họa

1. Nhận diện "điểm nghẽn" và Tư duy đột phá

Trong bức tranh tổng thể về cải cách thủ tục hành chính (TTHC) tháng 05/2026, tỉnh Gia Lai ghi nhận nhiều điểm sáng. Tuy nhiên, báo cáo của UBND tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận: Đất đai vẫn là lĩnh vực có số lượng hồ sơ lớn và tình trạng hồ sơ trễ hạn, quá hạn vẫn còn phát sinh tại một số cơ quan, địa phương. Nguyên nhân một phần đến từ những bất cập trong việc đồng bộ hồ sơ giữa Hệ thống thông tin giải quyết TTHC và phần mềm chuyên ngành, cũng như áp lực khổng lồ lên đội ngũ cán bộ thẩm định.

Để giải quyết tận gốc rễ vấn đề này, chỉ nỗ lực của con người là chưa đủ, mà cần một "trợ lực" từ công nghệ lõi. Thực hiện Thông báo số 174/TB-UBND ngày 16/3/2026 của UBND tỉnh, Văn phòng UBND tỉnh đã khẩn trương tham mưu triển khai sử dụng công cụ “AI chuyên dụng hỗ trợ thẩm định hồ sơ thủ tục hành chính đất đai” trên địa bàn toàn tỉnh.

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo mang một mục tiêu kép rất rõ ràng: Vừa đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng giải quyết hồ sơ , vừa trực tiếp hỗ trợ lãnh đạo kiểm soát chặt chẽ lại các trường hợp đề xuất trả hồ sơ trước khi chính thức phê duyệt.

2. Triển khai thực chất: AI là "trợ thủ", không đứng ngoài cuộc sống

Việc đưa công cụ "AI Đất đai" vào vận hành không phải là một khẩu hiệu bề nổi. Văn phòng UBND tỉnh đã yêu cầu sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của toàn hệ thống, từ Sở Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh cho đến UBND các xã, phường.

Các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ khẩn trương đưa công cụ vào sử dụng, đồng thời phải phối hợp tập huấn và liên tục cung cấp dữ liệu đầu vào. AI vốn dĩ cần học hỏi để thông minh hơn, do đó việc tiếp tục huấn luyện, hoàn thiện thuật toán là yếu tố then chốt để bảo đảm công cụ này phát huy hiệu quả thực chất, thực sự hỗ trợ được cán bộ, công chức xử lý hồ sơ và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

3. Kỷ luật dữ liệu - "Lằn ranh đỏ" trong ứng dụng Trí tuệ nhân tạo

Sự sắc sảo trong khâu chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh Gia Lai không chỉ nằm ở việc dám áp dụng cái mới, mà còn ở cách thiết lập các "lằn ranh đỏ" về tính pháp lý và an toàn thông tin. Nhận thức rõ những rủi ro tiềm ẩn khi sử dụng AI, Văn phòng UBND tỉnh đã ban hành văn bản hướng dẫn việc sử dụng công cụ “AI Đất đai” bảo đảm an toàn, đúng mục đích và đúng nguyên tắc.

Trong hệ thống hành chính nhà nước, máy móc không thể thay thế con người chịu trách nhiệm trước pháp luật. Văn bản chỉ đạo nhấn mạnh nguyên tắc tối thượng:

- Về tính pháp lý: AI chỉ là công cụ hỗ trợ nghiên cứu, tra cứu, phân tích tình huống nghiệp vụ. Tuyệt đối không được dùng kết xuất của AI làm căn cứ duy nhất để quyết định việc tiếp nhận, trả hồ sơ hay ban hành văn bản hành chính.

- Về bảo mật dữ liệu: Cán bộ, công chức, viên chức tuyệt đối không được nhập hồ sơ thật hoặc các dữ liệu có thể nhận diện cá nhân, tổ chức, tài sản lên nền tảng AI. Việc sử dụng AI chỉ được tiến hành qua các tình huống giả định đã được ẩn danh hóa đầy đủ.

Những rào cản này không làm hạn chế công nghệ, ngược lại, nó vừa giúp khai thác hiệu quả công cụ hỗ trợ thẩm định, vừa bảo đảm tuyệt đối an toàn thông tin và trách nhiệm pháp lý của từng cá nhân trong quá trình thực thi công vụ.

4. Tầm nhìn xa cho chính quyền số định hướng dữ liệu

Sự xuất hiện của "AI Đất đai" đánh dấu bước chuyển mình quan trọng của bộ máy hành chính tỉnh Gia Lai từ phương thức quản lý truyền thống sang quản trị số, quản trị dữ liệu. Hiện tại, đã phát sinh hơn 1.700 lượt truy cập, ghi nhận hơn 60 đơn vị trên địa bàn tỉnh đã sử dụng phục vụ công tác tiếp nhận, thẩm định hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai.

Không dừng lại ở những kết quả bước đầu, trong phương hướng nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới, UBND tỉnh xác định sẽ tiếp tục theo dõi, phát triển các AI đất đai để nâng cao chất lượng thẩm định, giải quyết cũng như kiểm soát, giám sát công tác giải quyết hồ sơ trong lĩnh vực phức tạp này. Xa hơn nữa, tỉnh sẽ tiếp tục nghiên cứu, xây dựng các mô hình AI khác liên quan trực tiếp đến hoạt động giải quyết thủ tục hành chính.

Với những bước đi vững chắc, bài bản và thận trọng, việc ứng dụng AI trong thẩm định hồ sơ đất đai tại Gia Lai không chỉ gỡ "nút thắt" cục bộ, mà đang dần định hình một phong cách làm việc mới: Nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn. Đó chính là cam kết mạnh mẽ nhất của chính quyền tỉnh Gia Lai trong hành trình kiến tạo một nền hành chính phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo cho mọi nỗ lực cải cách.