Ảnh minh họa

Theo Quy chế ban hành, thôn, tổ dân phố không phải là một cấp hành chính mà là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư có chung địa bàn cư trú trong một khu vực ở một xã, phường. Đây là nơi thực hiện dân chủ trực trực tiếp và rộng rãi để phát huy các hình thức hoạt động tự quản, tổ chức Nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ cấp trên giao.

Quy chế nhấn mạnh nguyên tắc giữ ổn định tổ chức: không chia tách các thôn, tổ dân phố đang hoạt động ổn định; chỉ thực hiện sáp nhập các thôn, tổ dân phố phù hợp với điều kiện, đặc điểm từng địa phương.

Về mô hình tổ chức, mỗi thôn có Trưởng thôn và mỗi tổ dân phố có Tổ trưởng tổ dân phố. Nhằm hỗ trợ công tác quản lý tại các địa bàn đông dân cư hoặc có tính chất đặc thù, Quy chế cho phép bố trí thêm tối đa 01 Phó Trưởng thôn hoặc 01 Phó Tổ trưởng tổ dân phố đối với các trường hợp: Thôn thuộc vùng đồng bằng có trên 500 hộ gia đình; Thôn thuộc xã miền núi, biên giới, hải đảo, thôn đặc biệt khó khăn có trên 350 hộ gia đình; Tổ dân phố thuộc vùng đồng bằng có trên 600 hộ gia đình; Tổ dân phố thuộc phường miền núi, biên giới, hải đảo có trên 500 hộ gia đình.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn đối với các chức danh này đã được chuẩn hóa cụ thể. Người đảm nhiệm chức danh phải cư trú thường xuyên ở địa bàn, có độ tuổi từ đủ 21 tuổi trở lên và tối đa 70 tuổi, có phẩm chất đạo đức tốt và được Nhân dân tín nhiệm. Về trình độ văn hóa, yêu cầu tốt nghiệp Trung học phổ thông trở lên đối với thôn vùng đồng bằng và tổ dân phố; tốt nghiệp Trung học cơ sở trở lên đối với thôn thuộc xã miền núi, biên giới, hải đảo và thôn đặc biệt khó khăn. Nhiệm kỳ của Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố kéo dài 05 năm và theo nhiệm kỳ của Chi bộ thôn, tổ dân phố.

Về chế độ chính sách, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố được hưởng phụ cấp hằng tháng do Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định. Phó Trưởng thôn, Phó Tổ trưởng tổ dân phố được hưởng mức hỗ trợ bồi dưỡng khi trực tiếp tham gia công việc. Đối với chức danh lâm thời, thời gian hưởng chế độ được tính từ ngày quyết định cử lâm thời có hiệu lực cho đến ngày công nhận kết quả bầu người mới. Nguồn kinh phí bảo đảm thực hiện các chế độ này được cân đối hằng năm trong dự toán thu, chi ngân sách cấp xã.

UBND tỉnh giao Sở Nội vụ chịu trách nhiệm kiểm tra, đôn đốc và tổng hợp kết quả thực hiện. UBND cấp xã có trách nhiệm trực tiếp quản lý, tổ chức bầu cử, công nhận, cho thôi chức danh cũng như thực hiện các chế độ, chính sách đối với người hoạt động ở thôn, tổ dân phố theo đúng quy định.

Những người đang giữ chức danh trước thời điểm Quy chế này có hiệu lực thì tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cho đến khi hết nhiệm kỳ hoặc đến khi có Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố mới được bầu, công nhận.

Quyết định số 59/2019/QĐ-UBND ngày 13/12/2019 của Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của thôn, khu phố trên địa bàn tỉnh Bình Định (trước sắp xếp); Quyết định số 28/2023/QĐ-UBND ngày 11/7/2023 của Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai quy định chi tiết một số nội dung về tổ chức hoạt động của thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh Gia Lai (trước sắp xếp) hết hiệu lực kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực thi hành.