Theo Kế hoạch, thời gian qua, công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em và chăm sóc trẻ em mồ côi trên địa bàn tỉnh Gia Lai đã được các cấp, các ngành quan tâm triển khai, góp phần bảo đảm quyền được chăm sóc, bảo vệ và phát triển toàn diện của trẻ em.

Hiện toàn tỉnh có 3.058 trẻ em bị khuyết tật về thần kinh, tâm thần, trí tuệ và tự kỷ; đa số trẻ có vấn đề về sức khỏe tâm thần được chăm sóc, nuôi dưỡng tại gia đình. Mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần từ tỉnh đến cấp xã tiếp tục được duy trì; trên địa bàn tỉnh có 02 bệnh viện chuyên khoa thực hiện chức năng khám, điều trị bệnh nhân tâm thần, thần kinh gồm Bệnh viện Tâm thần Quy Nhơn và Bệnh viện Tâm thần kinh Pleiku. Các trung tâm y tế, trạm y tế thực hiện chức năng cấp thuốc, quản lý và theo dõi đối tượng; công tác sàng lọc, phát hiện sớm trẻ em có nguy cơ rối loạn sức khỏe tâm thần được tăng cường tại hệ thống y tế cơ sở.

Đối với trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em không nơi nương tựa, toàn tỉnh hiện có 1.056 trẻ; trong đó 833 trẻ được chăm sóc, nuôi dưỡng tại cộng đồng. Ngoài ra, Gia Lai có 4.045 trẻ em mồ côi cha hoặc mồ côi mẹ. Các chế độ, chính sách đối với trẻ em được các địa phương quan tâm thực hiện đúng quy định, góp phần hỗ trợ đời sống, học tập và chăm sóc sức khỏe cho trẻ em.

Ảnh minh họa

Tỉnh hiện có 02 cơ sở trợ giúp xã hội công lập, 02 Làng trẻ em SOS và 05 cơ sở trợ giúp xã hội ngoài công lập chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em được cấp phép hoạt động. Các cơ sở đang chăm sóc, nuôi dưỡng 223 trẻ em mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, trẻ em không nơi nương tựa; đồng thời chăm sóc, nuôi dưỡng 220 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Kế hoạch đặt mục tiêu phấn đấu 80% trẻ em có vấn đề sức khỏe tâm thần, trẻ em có nguy cơ cao rối loạn sức khỏe tâm thần được tiếp cận dịch vụ tư vấn, hỗ trợ tâm lý và các dịch vụ xã hội phù hợp tại trường học, cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em và tại cộng đồng. Đồng thời, phấn đấu 100% trẻ em mồ côi được chăm sóc thay thế bởi người thân thích, cá nhân, gia đình không phải là người thân thích, được nhận làm con nuôi hoặc được chăm sóc, nuôi dưỡng tạm thời tại các cơ sở trợ giúp xã hội, được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ phù hợp.

Để thực hiện mục tiêu trên, UBND tỉnh đề ra các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như: triển khai pháp luật, chính sách về chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em và chăm sóc trẻ em mồ côi; đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức của gia đình, cộng đồng; tăng cường đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác trẻ em, nhân viên y tế, nhân viên công tác xã hội, giáo viên và cộng tác viên tại cơ sở.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ phát triển các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần cho trẻ em theo hướng toàn diện, liên tục; tăng cường phòng ngừa, phát hiện sớm, tư vấn, tham vấn, can thiệp và chuyển tuyến đối với trẻ em có vấn đề hoặc có nguy cơ rối loạn sức khỏe tâm thần. Trong trường học, Kế hoạch chú trọng triển khai giáo dục sức khỏe tâm thần cho học sinh, phát triển mạng lưới giáo viên, nhân viên, cộng tác viên có kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Đối với trẻ em mồ côi, Gia Lai ưu tiên chăm sóc thay thế tại gia đình bởi người thân thích, người không thân thích hoặc thông qua hình thức nhận con nuôi; phát triển mạng lưới dịch vụ tìm gia đình chăm sóc thay thế, tư vấn, hỗ trợ các gia đình; tăng cường chuyển trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt tại cơ sở trợ giúp xã hội, cơ sở nuôi dưỡng tập trung về các cá nhân, gia đình chăm sóc thay thế hoặc nhận con nuôi phù hợp.

UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương triển khai Kế hoạch; hướng dẫn chuyên môn về phát hiện sớm, chẩn đoán, điều trị, can thiệp sớm và phục hồi chức năng cho trẻ có nguy cơ hoặc có rối loạn tâm thần, tự kỷ, rối nhiễu tâm trí; đồng thời kiểm tra, theo dõi, giám sát, tổ chức sơ kết, tổng kết và báo cáo theo quy định. Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì triển khai công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, học sinh trong trường học; lồng ghép nội dung này trong các chương trình giáo dục kỹ năng sống, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, tôn trọng quyền trẻ em.

Kế hoạch thực hiện Chương trình Chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, chăm sóc trẻ em mồ côi trên địa bàn tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026 - 2030 là cơ sở quan trọng để các cấp, các ngành, địa phương tăng cường phối hợp, huy động nguồn lực, nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ trẻ em; qua đó góp phần bảo đảm quyền trẻ em, tạo điều kiện để trẻ em được phát triển toàn diện, an toàn và lành mạnh.