Túi ni lông đã ngả màu có một số con tem được phát hiện trong mộ liệt sĩ.

Trong quá trình lấy mẫu xác minh danh tính liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Vĩnh Quang, tỉnh Gia Lai, lực lượng chức năng phát hiện một túi ni lông cũ chứa nhiều con tem, trong đó có dòng tên viết tay phai mờ, được đọc tương đối là “Nguyễn Văn (Vũ) Tánh”.

Ngày 6/8, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai cho biết trong quá trình lấy mẫu, xác minh danh tính liệt sĩ tại nghĩa trang Liệt sĩ xã Vĩnh Quang lực lượng chức năng phát hiện trong một phần mộ có túi ni lông cũ chứa nhiều con tem, bên trên có dòng tên viết tay đã phai mờ, được đọc tương đối là “Nguyễn Văn (Vũ) Tánh”.

Kỷ vật được Đội lấy mẫu số 1 - Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai phát hiện trong phần mộ liệt sĩ chưa có thông tin mang mã số 52.07A.00024, thuộc khu A, hàng 3, nghĩa trang Liệt sĩ xã Vĩnh Quang.

Bên trong túi ni lông đã ngả màu theo thời gian còn một số con tem. Trên một con tem có dòng chữ viết tay bị phai mờ, chỉ còn có thể đọc tương đối là “Nguyễn Văn (Vũ) Tánh”.

Do kỷ vật đã bị tác động bởi thời gian và điều kiện bảo quản, cơ quan chức năng chưa thể xác định chính xác tên được ghi trên con tem. Tuy nhiên, đây được xem là đầu mối quan trọng để tiếp tục đối chiếu với hồ sơ quy tập, cơ sở dữ liệu liệt sĩ và các nguồn tài liệu liên quan.

Hiện Đội lấy mẫu số 1 đang phối hợp với các cơ quan chức năng giám định, xác minh thông tin nhằm làm rõ danh tính liệt sĩ.

Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai đề nghị các cơ quan, tổ chức, cựu chiến binh và người dân, nhất là những gia đình có thân nhân tên Nguyễn Văn Tánh hoặc Vũ Tánh, từng chiến đấu, công tác hoặc hy sinh tại khu vực xã Vĩnh Quang (thuộc huyện Vĩnh Thạnh, tỉnh Bình Định cũ) và các địa bàn lân cận, cung cấp thông tin phục vụ công tác xác minh.

Du khách tắm biển vui chơi tại bãi biển Quy Nhơn - Gia Lai.

Cùng với cả nước, hạ tầng khu vực miền Trung - Tây Nguyên được đầu tư nâng cấp, kết nối liên hoàn, là “cầu nối” để du lịch phát triển. Sau sáp nhập tỉnh thành, không gian du lịch mở rộng, giao thông trở thành lợi thế cạnh tranh, phát triển logistics.

Cùng với đà phát triển chung của ngành du lịch cả nước, du lịch miền Trung - Tây Nguyên trở thành một trong những ngành kinh tế dịch vụ có đóng góp lớn vào sự phát triển của nhiều địa phương.

Sau sáp nhập tỉnh thành, khu vực miền Trung - Tây Nguyên hình thành cấu trúc không gian biển - cao nguyên, nới rộng không gian phát triển du lịch. Hạ tầng liên vùng trở thành động lực chiến lược để thu hút đầu tư, hình thành chuỗi giá trị du lịch và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tuy nhiên, thực tế phát triển du lịch của khu vực này hiện chưa tương xứng với tiềm năng do hạn chế về tính liên kết không gian, khả năng tiếp cận điểm đến, hạ tầng giao thông liên vùng, logistics, hạ tầng số và năng lực kết nối các trung tâm du lịch.

Để tháo gỡ những nút thắt này, cần giải pháp quyết liệt, đồng bộ, liên ngành. Báo Xây dựng đăng loạt bài "Đột phá hạ tầng, "nâng cánh" du lịch miền Trung - Tây Nguyên", nhằm nhận diện những thuận lợi, rào cản, điểm nghẽn. Chùm bài viết cũng đề xuất loạt giải pháp tháo gỡ để kết nối liên vùng, đa phương thức thuận lợi, khơi thông chuỗi giá trị du lịch liên vùng và đẩy mạnh thu hút đầu tư thông qua hệ thống cao tốc, sân bay và cảng biển, phát triển logistics du lịch, đưa du lịch miền Trung - Tây Nguyên cất cánh.

Kỳ 1: Đại ngàn chạm biển xanh

Sở hữu hai sân bay Phù Cát và Pleiku, du khách có thể dễ dàng tiếp cận Gia Lai ở cả hướng đại ngàn và biển xanh, theo trục cao tốc, quốc lộ để trải nghiệm không gian du lịch mới, rộng mở. Giao thông kết nối, góp phần thu hẹp khoảng cách các điểm đến, gia tăng sản phẩm du lịch. Đó không chỉ là câu chuyện của riêng Gia Lai…

Kéo đại ngàn gần với biển

Đáp chuyến bay Hà Nội đến Pleiku (Gia Lai), gia đình anh Nguyễn Văn Thắng (43 tuổi, quê Ba Đình, Hà Nội) vừa trải nghiệm hai ngày rong ruổi ở Biển Hồ (Hồ T’ Nưng), Thác K50… tiếp tục được đơn vị tour, đưa lên xe chạy dọc quốc lộ 19 hướng về phía biển Quy Nhơn.

"5 năm trước, tôi đến Pleiku và rất ấn tượng trước không gian đậm chất văn hoá, du lịch bản địa. Do địa hình đồi núi nên việc di chuyển giữa các điểm gặp nhiều khó khăn. Giờ quốc lộ 19 được nâng cấp, mở rộng, gia đình di chuyển qua đường đèo dốc nhưng các cháu nhỏ vẫn khỏe mạnh, thời gian di chuyển rút ngắn", anh Thắng nói.

Sau hai ngày chan hòa với nắng gió Tây Nguyên, gia đình anh Thắng lại hòa mình vào biển xanh Quy Nhơn nổi tiếng với Kỳ Co, Eo Gió, làng chài và đảo Cù Lao Xanh…

Theo anh Thắng, một hành trình thuận lợi là điểm cộng rất lớn. Giao thông kết nối, hạ tầng hiện đại giúp du khách thoải mái lựa chọn điểm đến.

"Giờ có cao tốc chạy thẳng vào đến Tuy Hoà, Nha Trang nên gia đình đang tính sẽ lên xe để tiếp tục trải nghiệm, rồi bay về Hà Nội từ sân bay Cam Ranh", anh Thắng nói.

Mở không gian phát triển mới

Theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng, nếu trước đây, những điểm đến nổi tiếng của Bình Định và Gia Lai cũ, giữa duyên hải miền Trung với Tây Nguyên thường khai thác riêng lẻ do quãng đường xa và hạ tầng còn hạn chế, thì nay bức tranh đã thay đổi.

Hàng loạt dự án giao thông trọng điểm đang từng bước hoàn thiện như cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, các tuyến quốc lộ 19, quốc lộ 24 được nâng cấp cùng hệ thống sân bay Phù Cát, Pleiku, Cam Ranh và các cảng biển đã tạo nên mạng lưới kết nối đa phương thức, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa đại ngàn và biển xanh.

Giao thông kết nối liên vùng tạo nền tảng để các tỉnh miền Trung - Tây Nguyên phát triển du lịch theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, tăng cường liên kết và mở rộng thị trường.

Theo Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tự Công Hoàng, năm 2026 là năm bản lề về phát triển hạ tầng với hai dự án trọng điểm là cao tốc Quy Nhơn - Pleiku và đường cất hạ cánh số 2 sân bay Phù Cát.

Khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn khoảng 1,5 - 2 giờ, giảm chi phí logistics, tăng cường kết nối Tây Nguyên với duyên hải Nam Trung Bộ và tạo điều kiện phát triển các sản phẩm du lịch biển - cao nguyên.

Nhờ đó, những hành trình từng khó kết nối nay dần trở thành sản phẩm du lịch thực tế. Du khách có thể xuất phát từ Pleiku, khám phá hệ sinh thái rừng Kon Ka Kinh, trải nghiệm văn hóa cồng chiêng rồi tiếp tục hành trình xuống Quy Nhơn để tận hưởng biển Kỳ Co, Eo Gió, Hòn Khô chỉ trong thời gian ngắn.

Đặc biệt, năm Du lịch Quốc gia 2026 được Gia Lai đăng cai với chủ đề "đại ngàn chạm biển xanh" thể hiện xu hướng tái định hình không gian phát triển sau sáp nhập.

Không chỉ Gia Lai, tại Quảng Ngãi, sau hợp nhất, địa phương cũng đang hình thành không gian phát triển "Rừng - biển - đảo", kết nối từ Lý Sơn, Dung Quất, Sa Huỳnh đến Măng Đen và Ngọc Linh.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng Quảng Ngãi Nguyễn Phúc Nhân, khi cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum cùng quốc lộ 24 được đầu tư đồng bộ sẽ mở ra hành lang phát triển mới, tạo nền tảng kết nối các sản phẩm du lịch biển đảo, nghỉ dưỡng, sinh thái và văn hóa.

Tại Khánh Hòa, hệ thống cao tốc và hàng không cũng đang trở thành động lực tăng trưởng mới.

Nhiều doanh nghiệp lữ hành cho biết, lượng khách từ TP.HCM đến Nha Trang tăng mạnh nhờ cao tốc, thời gian di chuyển rút ngắn còn 5-6 giờ, trong khi việc mở rộng Cảng hàng không quốc tế Cam Ranh tiếp tục gia tăng khả năng kết nối với các thị trường quốc tế.

Nâng cao năng lực cạnh tranh

Ông Nguyễn Phạm Kiên Trung, Phó chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai đánh giá, toàn bộ hành trình của du khách, từ khả năng tiếp cận, thời gian di chuyển đến chi phí chuyến đi, đều chịu tác động trực tiếp bởi chất lượng và mức độ kết nối của hệ thống giao thông. Do đó, hạ tầng là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của những điểm đến.

Bà Hoàng Thị Thu Sen, Giám đốc Vietravel Chi nhánh Gia Lai cho hay, hạ tầng giao thông xây dựng ngày càng hoàn thiện giúp liên kết vùng thuận lợi, tạo thêm sức hút đối với du khách.

Kết quả cho thấy, lượng khách từ phía Nam và Bắc đến Gia Lai tăng khá rõ nhờ thời gian di chuyển được rút ngắn và chi phí hợp lý hơn. Nắm bắt lợi thế này, Vietravel phát triển mạnh các tour liên kết, kết nối không gian "biển xanh - cao nguyên" và các tuyến Quy Nhơn - Gia Lai - Măng Đen, Quy Nhơn - Nha Trang, Quy Nhơn - Đà Nẵng - Huế - Hội An.

Ông Đoàn Duy Kiển, Giám đốc Công ty cổ phần đầu tư và du lịch Kifa Travel cho hay: "Hạ tầng tốt, thời gian di chuyển được rút ngắn giúp doanh nghiệp tối ưu hành trình, mở rộng kết nối giữa các điểm đến. Như trước đây, tour Gia Lai - Đà Nẵng, Hội An khoảng 3 ngày, nhưng giờ chỉ cần hai ngày mà vẫn bảo đảm thời gian tham quan, trải nghiệm".

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai nhận định, hạ tầng giao thông đang tái định hình không gian phát triển du lịch, tạo điều kiện hình thành các sản phẩm biển - cao nguyên, du lịch sinh thái, văn hóa bản địa, caravan và nghỉ dưỡng cao cấp.

Sự đa dạng về cảnh quan và văn hóa giúp hình thành các sản phẩm du lịch khác biệt gắn với bảo tồn tài nguyên rừng và tăng trưởng xanh.

Tại Khánh Hoà, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa Thái Thị Lệ Hằng cho hay, địa phương đang đẩy mạnh liên kết với các tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên để xây dựng các tour biển - đại ngàn, khai thác lợi thế bổ trợ giữa nghỉ dưỡng biển và du lịch sinh thái, văn hóa Tây Nguyên.

Tương tự tại Huế, tận dụng lợi thế giao thông đa phương thức, ngành du lịch mở rộng không gian liên kết. Theo Phó giám đốc Sở Du lịch TP Huế Dương Thị Thu Truyền, việc bổ sung các sản phẩm du lịch gắn với đồi núi, nông thôn, đầm phá và biển sẽ giúp nâng cao khả năng cạnh tranh, kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Ông Phạm Công Tuấn Hạ - Thành viên độc lập Hội đồng quản trị Nam A Bank, chia sẻ thông tin tại buổi làm việc.

Trung tâm được định hướng trở thành hạ tầng công nghệ chiến lược phục vụ nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, qua đó thúc đẩy ứng dụng AI vào những lĩnh vực có thế mạnh của Gia Lai., Tạp chí Doanh Nghiệp Việt Nam

Đưa công nghệ lượng tử - AI vào thực tiễn

Chiều 5/8, UBND tỉnh Gia Lai làm việc với Ngân hàng TMCP Nam Á và Trường Đại học Quang Trung về định hướng phát triển khoa học, công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và lượng tử.

Tại buổi làm việc, Nam A Bank và Trường Đại học Quang Trung giới thiệu chiến lược khung về mô hình “giáo dục trọng trách”, hướng tới xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, phụng sự cộng đồng và khởi nghiệp (RISE). Mô hình được đặt trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh, tạo ra những thay đổi sâu rộng đối với giáo dục, nghiên cứu cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo định hướng được trình bày, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và khởi nghiệp sẽ trở thành những trụ cột trong hoạt động của nhà trường. Công tác đào tạo được gắn với nhu cầu thực tiễn, trên cơ sở tăng cường liên kết giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp, đồng thời mở rộng hợp tác với các trường đại học quốc tế.

Trường Đại học Quang Trung cũng định hướng phát triển hệ thống phòng thí nghiệm, không gian nghiên cứu, trung tâm đổi mới sáng tạo và các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp. Qua đó, nhà trường từng bước hình thành môi trường kết nối đội ngũ nghiên cứu, sinh viên và doanh nghiệp, tạo điều kiện đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Từ nền tảng đó, Nam A Bank và Trường Đại học Quang Trung đề xuất xây dựng Trung tâm Tính toán lượng tử - AI tại Gia Lai. Trung tâm được định hướng trở thành hạ tầng công nghệ phục vụ nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, tính toán lượng tử, dữ liệu và hạ tầng số.

Cùng với trung tâm này, các bên trao đổi về khả năng triển khai một số dự án như trung tâm dữ liệu AI “Make in Vietnam”, nền tảng quản trị nông nghiệp thông minh và các mô hình ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, nông nghiệp, y tế, du lịch, kinh tế số. Các dự án đều hướng đến gắn công nghệ với nhu cầu phát triển của địa phương, từng bước tạo ra những sản phẩm, giải pháp có khả năng ứng dụng trong thực tế.

Sẵn sàng đồng hành với những đề án khác biệt, khả thi

Đánh giá cao những ý tưởng được đề xuất, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn cho rằng các định hướng này phù hợp với chủ trương của Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển của Gia Lai trong giai đoạn mới.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Gia Lai xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để tạo đột phá phát triển. Vì vậy, tỉnh sẵn sàng đồng hành với các trường đại học, doanh nghiệp và tổ chức nghiên cứu trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và thu hút các dự án công nghệ cao.

Thông qua sự liên kết này, Gia Lai kỳ vọng từng bước hình thành những trung tâm nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ có khả năng phục vụ trực tiếp cho địa phương, đồng thời tạo sức lan tỏa trong khu vực. Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh lưu ý các ý tưởng cần được cụ thể hóa bằng những đề án có mục tiêu rõ ràng, lộ trình phù hợp, nguồn lực bảo đảm và danh mục dự án khả thi.

Đối với định hướng phát triển Trường Đại học Quang Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đồng tình với quan điểm lấy “trọng trách phụng sự phát triển” làm tinh thần xuyên suốt. Song, để tạo dấu ấn và nâng cao sức cạnh tranh, nhà trường cần lựa chọn hướng đi khác biệt, lấy chất lượng đào tạo thực chất làm nền tảng.

Chất lượng đào tạo phải được thể hiện qua năng lực nghề nghiệp của sinh viên, khả năng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và mức độ đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đây cũng là cơ sở để nhà trường xây dựng uy tín, thu hút người học, đội ngũ chuyên gia và các nguồn lực phục vụ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ.

Trong giai đoạn đầu, Chủ tịch tỉnh Gia Lai đề nghị Nam A Bank và Trường Đại học Quang Trung không triển khai dàn trải mà tập trung nguồn lực vào một số lĩnh vực giàu tiềm năng, phù hợp với lợi thế của địa phương như nông nghiệp tuần hoàn, kinh tế biển, công nghiệp tái chế và các ngành ứng dụng công nghệ cao.

Việc lựa chọn đúng trọng tâm sẽ giúp các đơn vị tập trung nguồn lực, tạo ra những sản phẩm nghiên cứu có giá trị và từng bước xây dựng thương hiệu riêng cho nhà trường. Đồng thời, các chương trình nghiên cứu và đào tạo cần gắn với những vấn đề cụ thể của địa phương để bảo đảm hiệu quả ứng dụng và khả năng nhân rộng.

Ông Tuấn đề nghị Nam A Bank và Trường Đại học Quang Trung tiếp tục hoàn thiện đề án phát triển, trong đó xác định rõ mục tiêu, lộ trình, nguồn lực, các dự án ưu tiên và phương án tổ chức thực hiện. Trên cơ sở những đề xuất cụ thể, tỉnh sẽ xem xét, tạo điều kiện và hỗ trợ triển khai các dự án có tính khả thi, mang lại hiệu quả thiết thực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Người đứng đầu chính quyền tỉnh Gia Lai cũng yêu cầu có sự cam kết mạnh mẽ từ người đứng đầu các đơn vị về quyết tâm thực hiện, năng lực tổ chức và khả năng huy động nguồn lực. Đây là yếu tố quan trọng để các định hướng được chuyển hóa thành chương trình, dự án có tiến độ, sản phẩm và hiệu quả cụ thể.

Ông Liu Bo - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Thịnh Phát - Muyuan Gia Lai - cho biết sẽ phấn đấu khởi công cả 2 dự án vào ngày 11-10-2026. Ảnh: Trọng Lợi

Ngày 4-8, UBND tỉnh Gia Lai đã ban hành quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư đối với 2 dự án lớn của Công ty TNHH Thịnh Phát - Muyuan Gia Lai tại xã Pờ Tó.

Theo đó, 2 dự án vừa được chấp thuận chủ trương đầu tư là Trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao và Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi, với tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 3.615 tỷ đồng.

Theo quyết định của UBND tỉnh, Công ty TNHH Thịnh Phát - Muyuan Gia Lai (trụ sở tại thôn 4, xã Pờ Tó) được chấp thuận triển khai dự án Trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao với tổng vốn đầu tư 3.100 tỷ đồng, trong đó vốn góp của nhà đầu tư là 930 tỷ đồng, vốn huy động 2.170 tỷ đồng.

Dự án có công suất thiết kế 16.200 con heo nái và 209.000 con heo thịt/lứa (mỗi năm nuôi 2,17 lứa), được chia thành 2 khu: Trại Pờ Tó 1 (85.000 con heo thịt/lứa và 6.600 con heo nái) và Trại Pờ Tó 2 (124.000 con heo thịt/lứa và 9.600 con heo nái). Diện tích đất thực hiện dự án hơn 106 ha, thời gian hoạt động 50 năm.

Về tiến độ, dự án dự kiến hoàn tất các thủ tục đầu tư, đất đai, môi trường trong quý III và IV/2026; khởi công, thi công xây dựng từ quý IV/2026 đến quý IV/2027; đi vào hoạt động sản xuất từ quý I/2028.

Song song với đó, UBND tỉnh Gia Lai cũng chấp thuận chủ trương đầu tư dự án Nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi (nhà máy cám) của cùng nhà đầu tư, với tổng vốn 515 tỷ đồng (vốn góp của nhà đầu tư 154,5 tỷ đồng, vốn huy động 360,5 tỷ đồng).

Nhà máy có công suất thiết kế 360.000 tấn sản phẩm/năm, sản xuất thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh, thức ăn dạng bột, dạng viên và premix dùng trong chăn nuôi, trên diện tích gần 6,6 ha, thời hạn hoạt động 50 năm.

Tiến độ dự án, hoàn thành chuẩn bị đầu tư trong quý III/2026; khởi công, thi công, lắp đặt máy móc từ quý IV/2026 đến quý II/2027; vận hành thử nghiệm trong quý III/2027; hoàn thành dự án quý IV/2027 và chính thức đi vào hoạt động từ quý I/2028.

Cả 2 quyết định đều nêu rõ: Sau 12 tháng kể từ ngày chấp thuận chủ trương đầu tư, nếu nhà đầu tư không triển khai hoặc không có khả năng thực hiện dự án theo tiến độ đăng ký mà không có lý do chính đáng, chủ trương đầu tư sẽ bị thu hồi.

UBND tỉnh Gia Lai giao các sở, ngành liên quan cùng UBND xã Pờ Tó có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ, đôn đốc, kiểm tra, giám sát quá trình triển khai của nhà đầu tư.

Trên thực tế, khu vực quy hoạch dự án tại xã Pờ Tó đã nhiều lần được lãnh đạo tỉnh trực tiếp kiểm tra để nắm bắt tình hình và chỉ đạo tháo gỡ khó khăn.

Trong một chuyến khảo sát các dự án nông nghiệp và sản xuất thức ăn chăn nuôi ở khu vực phía Tây vào ngày 4-4, Chủ tịch UBND tỉnh Gia lai Phạm Anh Tuấn cùng đoàn công tác đã đến kiểm tra thực tế tại khu quy hoạch nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi và các dự án liên quan trên địa bàn xã Pờ Tó.

Qua kiểm tra, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để doanh nghiệp sớm triển khai dự án; đồng thời, lưu ý các chủ đầu tư phải thực hiện đúng tiến độ, cam kết đã đăng ký - trường hợp dự án không đảm bảo tiến độ, không đảm bảo yêu cầu, tỉnh sẽ xem xét thu hồi chủ trương đầu tư.

Đối với xã Pờ Tó, lãnh đạo tỉnh cũng nhấn mạnh quan điểm phát triển theo chuỗi từ sản xuất đến chế biến, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và người dân địa phương trong quá trình chuyển đổi, sử dụng đất.

Liên quan đến tiến độ triển khai, tại Hội nghị sơ kết tình hình phát triển kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 vừa qua, ông Liu Bo - Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Thịnh Phát - Muyuan Gia Lai - cho biết, doanh nghiệp sẽ phấn đấu khởi công đồng thời cả 2 dự án trang trại chăn nuôi heo và nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi vào ngày 11-10-2026, với điều kiện nhận được sự ủng hộ của chính quyền tỉnh Gia Lai trong việc đẩy nhanh các thủ tục đầu tư, đất đai, môi trường và xây dựng cần thiết.

Nếu mục tiêu này được hiện thực hóa, tiến độ khởi công sẽ sớm hơn đáng kể so với kế hoạch nêu trong các quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư (dự kiến khởi công từ quý IV/2026) cho thấy quyết tâm của nhà đầu tư trong việc sớm đưa 2 dự án vào hoạt động, hướng tới mục tiêu chung là đi vào sản xuất từ quý I/2028.

Sau khi xông hơi, một bé sơ sinh có biểu hiện ngạt khí. Ảnh minh họa.

Ba người trong một gia đình, gồm cả bé sơ sinh mới 10 ngày tuổi, phải nhập viện cấp cứu sau khi nghi bị ngạt khí do xông hơi bằng bồ kết trong căn phòng đóng kín ở Gia Lai.

Ngày 5/8, Trung tâm Y tế Đức Cơ (Gia Lai) xác nhận vừa tiếp nhận 3 bệnh nghi bị ngạt khí do xông hơi bằng bồ kết trong căn nhà đóng kín ở xã Ia Nan.

Trong số các nạn nhân là bé sơ sinh mới 10 ngày tuổi, con của vợ chồng anh L.X.D. (SN 2001, trú làng Ia Nhú, xã Ia Nan).

Theo thông tin từ người nhà, chiều 4/8, gia đình anh D. đã xông hơi cho bé bằng bồ kết trong căn phòng đóng kín cửa và bật điều hòa.

Đến khoảng 17h cùng ngày, bà N.T.H. (SN 1972, mẹ anh D.) phát hiện khói bốc nhiều trong nhà nên vào kiểm tra. Tại đây, bà thấy vợ chồng anh D. cùng em bé đều trong tình trạng lờ đờ, khó thở.

Sau đó, các nạn nhân đã được đưa tới Trung tâm Y tế Đức Cơ cấp cứu. Hiện, sức khỏe của cả 3 đang dần ổn định.

Việc xông hơi cho trẻ nhỏ thường xuất phát từ kinh nghiệm dân gian được truyền lại qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, không phải trẻ ở mọi độ tuổi đều phù hợp với phương pháp này. Trong đó:

Trẻ dưới 5 tuổi: không nên xông hơi vì cơ thể còn non nớt, khả năng điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện và khó chịu được môi trường có nhiệt độ cao.

Trẻ từ 5 đến 8 tuổi: chỉ nên xông hơi khi có sức khỏe tốt và được bác sĩ tư vấn, theo dõi phù hợp.

Trẻ trên 8 tuổi: việc xông hơi có thể được cân nhắc nếu thực hiện đúng cách, trong thời gian phù hợp và có sự giám sát của người lớn.

Dù ở bất kỳ độ tuổi nào, phụ huynh cũng cần tránh xông hơi trong không gian kín hoặc sử dụng than, bồ kết hay các vật liệu tạo khói, nhằm hạn chế nguy cơ ngạt khí và các tai nạn đáng tiếc.

Nếu phát hiện trẻ hoặc người xông hơi có dấu hiệu ngạt khí như lờ đờ, khó thở hoặc bất tỉnh, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi khu vực xông, nới lỏng quần áo, chuyển đến nơi thông thoáng và đưa tới cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời.

Các đại biểu dự lễ bàn giao "Ngôi nhà 100 đồng" cho đồng chí Lê Anh Minh. Ảnh: N.T

Sáng 5 - 8, Lữ đoàn 273 (Quân đoàn 34) phối hợp với cấp ủy, chính quyền xã KDang (tỉnh Gia Lai) khánh thành, bàn giao “Ngôi nhà 100 đồng” năm 2026 tặng gia đình Thiếu tá Quân nhân chuyên nghiệp Lê Anh Minh - cán bộ Đại đội 7, Tiểu đoàn 3.

Gia đình Thiếu tá Quân nhân chuyên nghiệp Lê Anh Minh có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở. Ngôi nhà được xây dựng trên nền đất gia đình mua từ năm 2009 tại thôn Hà Lòng. Công trình có diện tích 170 m², gồm 1 phòng khách, 1 phòng bếp, 3 phòng ngủ và các công trình phụ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của gia đình.

Tổng kinh phí xây dựng ngôi nhà 400 triệu đồng; trong đó, chương trình “Ngôi nhà 100 đồng” hỗ trợ 80 triệu đồng, gia đình đóng góp 320 triệu đồng. Công trình được hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, giúp gia đình có nơi ở khang trang, ổn định.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại tá Lê Văn Hùng biểu dương Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn 273 và các tổ chức quần chúng đã chủ động, trách nhiệm trong triển khai chương trình, chăm lo đời sống cán bộ, chiến sĩ. Đồng chí nhấn mạnh, “Ngôi nhà 100 đồng” là hoạt động thiết thực, có ý nghĩa nhân văn, góp phần thực hiện tốt công tác chính sách, hậu phương Quân đội; đồng thời thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, trách nhiệm vì đồng chí, đồng đội.

Đại tá Lê Văn Hùng đề nghị Đảng ủy, chỉ huy Lữ đoàn 273 tiếp tục quan tâm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ, nhất là quân nhân có hoàn cảnh khó khăn; qua đó tạo điều kiện để bộ đội yên tâm công tác, gắn bó với đơn vị, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Việc khánh thành, bàn giao “Ngôi nhà 100 đồng” góp phần giúp gia đình Thiếu tá Quân nhân chuyên nghiệp Lê Anh Minh ổn định cuộc sống, đồng thời lan tỏa tinh thần đoàn kết, sẻ chia, nghĩa tình đồng đội và nét đẹp văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ” trong cán bộ, chiến sĩ Lữ đoàn 273.

Đại biểu nghe giới thiệu tổng quan về Hệ thống phần mềm quản lý nhà trường SMAS. Ảnh: T.D

Trong 2 ngày (4 và 5-8), tại khách sạn Hải Âu (phường Quy Nhơn Nam), Sở GD&ĐT tỉnh Gia Lai tổ chức tập huấn triển khai Hệ thống phần mềm quản lý nhà trường phục vụ chuyển đổi số ngành giáo dục.

Tham dự hội nghị tập huấn có gần 500 đại biểu là công chức phụ trách lĩnh vực giáo dục thuộc UBND các xã, phường và cán bộ quản lý, giáo viên các cơ sở giáo dục, các trung tâm GDNN - GDTX.

Tại hội nghị tập huấn, các đại biểu được nghe chuyên gia giới thiệu tổng quan Hệ thống phần mềm quản lý nhà trường SMAS; hướng dẫn khởi tạo dữ liệu ban đầu và cấu hình hệ thống; cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu nhà trường, giáo viên, học sinh; kết nối và đồng bộ dữ liệu với cơ sở dữ liệu ngành Giáo dục.

Đồng thời, đại biểu được hướng dẫn thực hiện các nghiệp vụ quản lý chuyên môn, lớp học, hồ sơ học sinh, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện trên hệ thống; triển khai, quản lý và khai thác học bạ số; đồng thời, được giải đáp các nội dung về thao tác sử dụng phần mềm.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Trần Bá Công nhấn mạnh: Chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu. Đối với ngành giáo dục tỉnh Gia Lai, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin hay triển khai một phần mềm mới, mà là quá trình đổi mới phương thức quản trị nhà trường trên nền tảng dữ liệu số, từng bước xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cũng cho biết, thời gian qua, ngành giáo dục tỉnh đã tích cực triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm như: xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, số hóa hồ sơ, triển khai học bạ số, kết nối và đồng bộ dữ liệu với Bộ GD&ĐT.

Để thống nhất triển khai trên phạm vi toàn tỉnh, Sở GD&ĐT đề nghị các đơn vị triển khai, sử dụng Hệ thống phần mềm quản lý nhà trường tại các cơ sở giáo dục; chuẩn hóa dữ liệu, kết nối với cơ sở dữ liệu ngành giáo dục và từng bước xây dựng nền tảng quản trị số thống nhất trong toàn ngành ngay từ năm học 2026-2027.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai Nguyễn Ngọc Lương phát biểu tại buổi tiếp xúc cử tri. Ảnh: Phi Long.

Tại buổi tiếp xúc cử tri ở xã Ngô Mây, tỉnh Gia Lai, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nguyễn Ngọc Lương đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, tâm huyết của cử tri khi thẳng thắn phản ánh những vấn đề dân sinh, qua đó góp phần phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao hiệu quả giám sát và chất lượng hoạt động của chính quyền.

Ngày 5/8, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai Nguyễn Ngọc Lương cùng các đại biểu HĐND tỉnh thuộc Tổ đại biểu số 4 tiếp xúc cử tri xã Ngô Mây sau kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh khóa XIII.

Tại buổi tiếp xúc cử tri, đại diện Tổ đại biểu số 4 thông tin đến cử tri những kết quả nổi bật của kỳ họp thứ 5, đồng thời báo cáo kết quả giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri xã Ngô Mây gửi đến kỳ họp.

Nêu ý kiến tại buổi tiếp xúc, cử tri xã Ngô Mây đề nghị HĐND, UBND tỉnh quan tâm hỗ trợ địa phương tìm giải pháp chuyển đổi sản xuất, từng bước phá thế độc canh cây lúa, bởi hiệu quả kinh tế từ cây trồng này còn bấp bênh.

Cử tri cũng kiến nghị có giải pháp kiểm soát giá vật tư nông nghiệp, góp phần giảm chi phí và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh đó, cử tri mong muốn chính quyền địa phương tiếp tục nâng cao trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, kịp thời tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế hộ.

Cử tri xã Ngô Mây còn kiến nghị tỉnh phân bổ nguồn lực hỗ trợ địa phương nâng cấp, mở rộng các tuyến giao thông liên thôn, nhất là những tuyến đường nhỏ hẹp, thường xuyên ngập úng; đồng thời đầu tư, gia cố hệ thống kênh mương phục vụ sản xuất và xây dựng kè tại một số khu vực bờ sông có nguy cơ sạt lở.

Cử tri địa phương cũng đề nghị tỉnh tiếp tục quan tâm bố trí, bổ sung các vị trí cán bộ, viên chức còn thiếu để địa phương kiện toàn bộ máy, bảo đảm hoạt động hiệu quả.

Tại buổi tiếp xúc, lãnh đạo xã Ngô Mây đã trực tiếp trả lời những nội dung thuộc thẩm quyền; đồng thời thông tin về lộ trình đầu tư, nâng cấp hạ tầng thiết yếu trên địa bàn.

Phát biểu tại buổi tiếp xúc, ông Nguyễn Ngọc Lương, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai đánh giá các ý kiến của cử tri thể hiện tinh thần trách nhiệm, tâm huyết với địa phương. Việc cử tri thẳng thắn phản ánh những vấn đề dân sinh góp phần phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao hiệu quả giám sát và chất lượng hoạt động của chính quyền.

Theo ông Nguyễn Ngọc Lương, tỉnh Gia Lai đang tập trung đầu tư hoàn thiện hệ thống giao thông, ưu tiên các công trình, dự án theo định hướng phát triển và khả năng nguồn lực. Đối với hạ tầng giao thông tại các xã, phường, bên cạnh nguồn lực nhà nước, cần phát huy phương châm Nhà nước và nhân dân cùng làm.

Ông Nguyễn Ngọc Lương ghi nhận, tiếp thu các kiến nghị chính đáng của cử tri; đồng thời đề nghị xã Ngô Mây phối hợp với các sở, ngành liên quan khẩn trương rà soát, giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền. Những nội dung vượt thẩm quyền cần kịp thời báo cáo lãnh đạo tỉnh xem xét, chỉ đạo.

VĐV Hồ Thị Thu Hằng của Lâm Đồng nhận huy chương Vàng nội dung quyền thuật

Khép lại 11 ngày tranh tài tại tỉnh Gia Lai, đoàn Lâm Đồng giành 13 huy chương tại Giải vô địch các Câu lạc bộ Võ cổ truyền quốc gia năm 2026, trong đó có 2 huy chương...

Khép lại 11 ngày tranh tài tại tỉnh Gia Lai, đoàn Lâm Đồng giành 13 huy chương tại Giải vô địch các Câu lạc bộ Võ cổ truyền quốc gia năm 2026, trong đó có 2 huy chương Vàng, 3 huy chương Bạc và 8 huy chương Đồng.

Diễn ra từ ngày 25/7 đến 5/8 tại Gia Lai, giải do Cục Thể dục Thể thao Việt Nam, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Gia Lai tổ chức, quy tụ hơn 600 vận động viên (VĐV) của 29 đoàn trong nước cùng các đoàn quốc tế đến từ Nga, Morocco và Pháp.

Tại giải, các VĐV tranh tài ở 2 nội dung gồm quyền thuật và đối kháng. Ở nội dung quyền thuật, VĐV được chia thành 3 nhóm tuổi: nhóm 1 (17 - 40 tuổi), nhóm 2 (41 - 50 tuổi) và nhóm 3 (51 - 60 tuổi). Trong đó, nhóm 1 thi đấu 20 nội dung quyền thuật quy định, 10 nội dung quyền thuật tự chọn và 3 nội dung đối luyện dành cho nam, nữ; nhóm 2 thi đấu 9 nội dung quyền thuật quy định và 7 nội dung quyền thuật tự chọn; nhóm 3 thi đấu 5 nội dung quyền thuật quy định và 4 nội dung quyền thuật tự chọn dành cho nam, nữ.

Nội dung đối kháng dành cho nhóm tuổi 17 - 40 với 2 hình thức thi đấu gồm: không đội mũ, không mặc giáp (8 hạng cân) và có đội mũ, mặc giáp, đeo bọc chỏ (25 hạng cân).

Theo điều lệ giải, VĐV thi đấu đối kháng và quyền thuật ở nhóm tuổi 17 - 40 phải đạt trình độ võ sinh cấp 8 trở lên, do các tổ chức thành viên của Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam công nhận; VĐV nhóm tuổi 41 - 60 phải đạt từ 3 đẳng quốc gia trở lên.

Giải đấu nhằm tạo điều kiện để các VĐV trong nước thi đấu, nâng cao trình độ chuyên môn. Qua đó, góp phần bảo tồn, phát huy các giá trị đặc sắc của Võ cổ truyền Việt Nam, lan tỏa tinh thần thượng võ và tăng cường giao lưu giữa các địa phương.

Đoàn Võ cổ truyền Lâm Đồng tham dự giải có 15 VĐV, trong đó có sự tăng cường của một số VĐV phong trào tranh tài ở nội dung đối kháng và quyền thuật.

2 huy chương Vàng của đoàn Lâm Đồng thuộc về Nguyễn Trọng Hồng Hoàng (SN 1997, xã Di Linh) vô địch nội dung đối kháng hạng cân 64 kg nam nhóm tuổi vô địch và VĐV Hồ Thị Thu Hằng (SN 1984, xã Đơn Dương) nội dung quyền thuật.

Trong số 3 VĐV giành huy chương Bạc, Kră Jăn Ha Than (SN 2008, ở phường Cam Ly - Đà Lạt) gây ấn tượng với tấm huy chương Bạc ở nội dung đối kháng hạng cân 57 kg, thi đấu chuyên nghiệp không mang bảo hộ.

Đồng diễn võ cổ truyền tại Quảng trường Nguyễn Tất Thành, phường Quy Nhơn. Ảnh: Dũng Nhân

Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX- Gia Lai 2026 đã trở thành điểm hẹn của những nhịp đập trái tim đam võ Việt từ khắp nơi trên thế giới. Từ Thụy Sĩ, Ý, Ma rốc đến các môn phái trong nước, hội tụ về vùng đất này để cùng lan tỏa tinh hoa võ cổ truyền Việt Nam.

Xuyên suốt liên hoan (từ ngày 2-5/8), những người mến yêu võ cổ truyền Việt Nam đã có thời gian gặp gỡ, giao lưu, chia sẻ, học tinh hoa võ học mà họ đã dày công theo đuổi suốt nhiều năm qua.

Và trong hành trình ấy, điều đọng lại và cảm xúc nhất có lẽ là khoảnh khắc những người bạn phương xa lần đầu tiên được đặt chân tới vùng đất được xem là "cái nôi" của võ cổ truyền Việt Nam.

Hành trình tìm về cội nguồn của võ cổ truyền Việt Nam

Chiều 3/8, tại Quảng trường xanh Quy Nhơn (phường Quy Nhơn), nhiều người dân và du khách bày tỏ sự thích thú khi xem các đoàn võ thuật trong nước và quốc tế biểu diễn giao lưu võ cổ truyền Việt Nam.

Sau khi cùng học trò biểu diễn giao lưu, ông Hatim Laabi, Chủ tịch Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam tại Ma rốc nán lại xem các đoàn biểu diễn đến từ các nước khác. Suốt quá trình đó, ông chăm chú theo dõi từng động tác, thỉnh thoảng quay sang trao đổi với học trò, và không quên dành những tràng vỗ tay tán thưởng cho những bài quyền, thế đánh mà ông ưng ý.

Ông Hatim Laabi chính là người gieo mầm cho võ cổ truyền Việt Nam trên đất nước Bắc Phi này từ năm 1970, khi ông mở phòng tập môn phái Văn Lang võ đạo đầu tiên tại đây. Và lần trở lại liên hoan này, ông đã dẫn theo những võ sinh xuất sắc nhất của phòng tập để cùng giao lưu, thi đấu và rèn luyện. Theo ông, mục tiêu của đoàn khi  tới kỳ liên hoàn này là rèn luyện, học hỏi và đặc biệt là để các võ sinh của môn phái Văn Lang võ đạo được truyền cảm hứng, động lực và kinh nghiệm. "Đặc biệt tôi muốn các môn sinh của mình cảm nhận không khí võ cổ truyền tại nơi nó sinh ra, từ đó tiếp tục lan tỏa đam mê theo học võ cổ truyền Việt Nam tại Ma rốc", ông nói.

Như Chủ tịch Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam tại Ma rốc chia sẻ, đối với các môn sinh của Văn Lang võ đạo, tham gia liên hoan võ lần này là trải nghiệm chân thực về tinh thần võ học tại cái nôi của võ cổ truyền Việt Nam.

"Đây là lần đầu tiên tôi đặt chân tới Gia Lai để cảm nhận sức sống của võ cổ truyền ở nơi mà môn võ này sinh ra. Không chỉ có cơ hội gặp gỡ nhiều bạn bè, giao lưu và tìm hiểu các môn phái khác nhau mà tôi còn được cảm nhận niềm hứng khởi khi được truyền cảm hứng tập luyện. Đặc biệt khi xem những màn trình diễn đẹp mắt đến từ các vận động viên, võ sinh của Việt Nam, tôi thấy mình có thêm cảm hứng để tiếp tục gắn bó với võ cổ truyền", chị Nour Ennamiri, võ sinh của Liên đoàn Võ cổ truyền Việt Nam tại Ma rốc nói.

Cùng nhau lan tỏa tinh hoa võ Việt

Xuyên suốt kỳ liên hoan, chúng tôi theo chân các đoàn võ thuật tới với các điểm giao lưu như Bảo tàng Quang Trung (xã Tây Sơn), Di tích An Khê Trường (phường An Khê), chùa Long Phước (xã Tuy Phước)…

Có mặt tại chùa Long Phước - một trong những địa chỉ quen thuộc của những người yêu mến võ cổ truyền Bình Định, chúng tôi được xem rất nhiều phần giao lưu võ thuật của các đoàn tại đây. Ấn tượng với người xem hơn cả đó là phần biểu diễn bài Ngũ cầm ẩm quyền của nữ võ sinh Giada Giulivo đến từ Ý.

Võ sinh Giada Giulivo chia sẻ, đây là lần đầu tiên cô tới Gia Lai, cô cảm thấy rất vui và tự hào khi góp phần lan tỏa võ cổ truyền Việt Nam với bạn bè khắp nơi. Nữ võ sinh người Ý cho hay,  cô theo học võ cổ truyền từ năm 6 tuổi, gia đình cô đều theo tập võ cổ truyền Việt Nam.

Theo nữ võ sinh này, ở Ý, tinh thần võ đạo Việt Nam đã âm thầm bén rễ ngay trong giảng đường đại học qua CLB Việt Võ Đạo thu hút đông đảo học sinh, sinh viên Ý tới tập luyện. "Chúng tôi bắt đầu từ tập luyện tới yêu thích và trở thành những "đại sứ" quảng bá võ cổ truyền Việt Nam. Đến với liên hoan lần này, chúng tôi rất vui khi được gặp gỡ, cùng tập luyện và chia sẻ niềm đam mê võ cổ truyền Việt Nam", Giada Giulivo cho hay.

Tương tự, tại Di tích An Khê Trường (thuộc phường An Khê, thuộc Quần thể di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Tây Sơn Thượng đạo), đoàn Sơn Long Quyền Thuật đến từ Thụy Sĩ đã trình diễn bài quyền đặc sắc để giao lưu với người xem. Theo võ sinh Laura Gerber môn sinh của đoàn, liên hoan lần này có nhiều điều mới mẻ, đặc biệt là điểm biểu diễn giao lưu cũng mới.

"Đoàn chúng tôi có dịp gặp gỡ giao lưu với nhiều đoàn khác nhau.Chúng tôi đã học hỏi được nhiều kỹ thuật, động tác từ phần thể hiện của các võ sinh, đặc biệt là các võ sinh từ các môn phái tại Gia Lai. Tôi đã dùng điện thoại ghi lại hình ảnh, các động tác, kỹ thuật để tự trau dồi, nâng cao trình độ bản thân", võ sinh Laura Gerber (Đoàn Sơn Long Quyền Thuật, Thụy Sĩ), nói.

Không chỉ biểu diễn, giao lưu với thành viên các môn phái, đoàn còn có dịp gần gũi, chụp ảnh lưu niệm với người dân địa phương. "Tôi tin rằng võ cổ truyền Bình Định sẽ là cầu nối ngoại giao văn hóa quan trọng, giúp quảng bá hình ảnh đất nước các bạn đến với thế giới", nữ võ sinh Laura Gerber, chia sẻ.

Kết nối văn hóa, thể thao và du lịch

Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX- Gia Lai 2026 lần đầu tiên tổ chức giao lưu võ thuật tại Di tích An Khê Trường (thuộc Quần thể Di tích Tây Sơn Thượng Đạo, phường An Khê) có ý nghĩa vô cùng đặc biệt. Đây không chỉ là địa danh lịch sử mà còn là cái nôi hun đúc tinh thần thượng võ của dân tộc. Cách đây hơn 2 thế kỷ, vùng đất này là căn cứ địa quan trọng, nơi Tây Sơn tam kiệt chiêu hiền đãi sĩ, rèn luyện võ nghệ, xây dựng lực lượng chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa tây Sơn.

Màn trình diễn đẹp mắt của các võ sinh môn phái Sơn Long Quyền Thuật (Thụy Sĩ)

"Hoạt động diễn ra trên vùng đất giàu truyền thống, góp phần lan tỏa tinh thần thượng võ, giúp đưa võ cổ truyền Bình Định đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế. Đây cũng là dịp giới thiệu với bạn bè các nơi về những giá trị lịch sử, văn hóa, võ học đặc sắc của vùng đất Gia Lai; góp phần kết nối văn hóa, thể thao và du lịch cũng như quảng bá hình ảnh quê hương đến bạn bè trong và ngoài nước", ông Nguyễn Văn Ý, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai chia sẻ.

Tối 2/8, Quảng trường Nguyễn Tất Thành (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai) trở thành tâm điểm của hàng nghìn người dân và du khách khi diễn ra chương trình khai mạc Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX-Gia Lai năm 2026.

(Ảnh minh họa)

UBND tỉnh Gia Lai kiến nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) sớm tháo gỡ các vướng mắc trong công tác thử nghiệm để đưa hai dự án Nhà máy điện gió Chơ Long và Nhà máy điện gió Yang Trung vào vận hành thương mại, góp phần tăng nguồn cung điện và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Theo Sở Công Thương Gia Lai, hai dự án đã hoàn thành xây dựng từ năm 2021 nhưng đến nay vẫn chưa thể phát điện thương mại do còn vướng mắc trong quá trình thực hiện các thử nghiệm theo quy định.

Trong đó, Nhà máy điện gió Chơ Long đã hoàn thành các hạng mục thử nghiệm, song kết quả thử nghiệm chất lượng điện năng chưa đáp ứng yêu cầu. Cụ thể, tổng biến dạng sóng hài điện áp tại điểm đấu nối vẫn vượt giới hạn cho phép theo Thông tư số 05/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương, trong khi nguyên nhân vẫn chưa được xác định.

Đối với Nhà máy điện gió Yang Trung, dự án vẫn chưa hoàn tất các thủ tục thử nghiệm cần thiết để đủ điều kiện đưa vào vận hành thương mại.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện được dự báo tiếp tục tăng cao, thời tiết diễn biến phức tạp và khó lường, Sở Công Thương tỉnh Gia Lai cho rằng việc sớm đưa hai dự án vào vận hành sẽ góp phần bảo đảm cung ứng điện, đồng thời tạo động lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của địa phương.

Tại buổi làm việc với đoàn công tác EVN sáng 4/8, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đề nghị EVN sớm có giải pháp để đưa hai dự án điện gió đã hoàn thành từ năm 2021, với tổng công suất 250,5 MW, vào vận hành phát điện.

Cụ thể, đối với Nhà máy điện gió Chơ Long, tỉnh đề nghị EVN xem xét ghi nhận kết quả thử nghiệm chất lượng điện năng, tạo điều kiện đưa phần công suất còn lại 105,5 MW của dự án vào vận hành thương mại.

Đối với Nhà máy điện gió Yang Trung, UBND tỉnh kiến nghị EVN chỉ đạo Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia phối hợp với chủ đầu tư hoàn tất các thủ tục thử nghiệm theo quy định để dự án sớm phát điện.

Phản hồi kiến nghị của địa phương, Phó Tổng giám đốc EVN Ngô Sơn Hải cho biết Tập đoàn sẽ phối hợp với tỉnh Gia Lai kiến nghị Bộ Công Thương tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm sớm đưa hai dự án vào vận hành thương mại, qua đó đóng góp vào bảo đảm cung ứng điện và tăng trưởng kinh tế của địa phương.

Nhà máy điện gió Chơ Long do Công ty Cổ phần Phong điện Chơ Long đầu tư tại huyện Kông Chro, có tổng mức đầu tư khoảng 6.246 tỷ đồng, công suất 155 MW. Trong khi đó, Nhà máy điện gió Yang Trung do Công ty Cổ phần Phong điện Yang Trung đầu tư tại cùng địa bàn, có tổng mức đầu tư khoảng 6.593 tỷ đồng và công suất 145 MW.

Bia đá khắc tên “Liệt sỹ Lê Văn Quế" cùng năm sinh, quê quán.

Lực lượng khai quật đã phát hiện bia đá màu trắng, khắc tên “Liệt sỹ Lê Văn Quế" và các thông tin liên quan tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Ayun Pa (Gia Lai). Đây là manh mối quan trọng để phục vụ công tác đối chiếu, xác minh hồ sơ, giám định ADN.

Ngày 5/8, Đội lấy mẫu, bàn giao và số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ số 2 tỉnh Gia Lai cho biết, đã phát hiện một hiện vật khắc tên “Liệt sỹ Lê Văn Quế" cùng một số thông tin về năm sinh, quê quán, đơn vị và thời gian hy sinh.

Theo đó, chiều 4/8, khi khai quật tại ngôi mộ số 8, hàng số 2, lô A tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Ayun Pa, lực lượng khai quật đã phát hiện bia đá màu trắng, khắc thông tin: “Liệt sỹ Lê Văn Quế, sinh năm 1933, Điện An - Điện Bàn - Quảng Nam...".

Theo nhận định ban đầu của lực lượng khai quật, đây có thể là thông tin liên quan đến liệt sĩ được an táng tại phần mộ. Hiện vật được tìm thấy là manh mối có giá trị, góp phần phục vụ công tác đối chiếu, xác minh hồ sơ, giám định ADN và tìm kiếm thân nhân liệt sĩ.

Tính đến nay, tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Ayun Pa, Đội lấy mẫu, bàn giao và số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ số 2 cùng các lực lượng tham gia “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã lấy mẫu sinh phẩm 23 ngôi mộ, thu thập 17 mẫu sinh phẩm phục vụ công tác giám định ADN.

Đội K52 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Gia Lai) thông tin, đã tổ chức tìm kiếm, phát hiện và quy tập thêm 3 hài cốt liệt sĩ tại làng Sơr (xã Ia Boòng), nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực này lên 6 trường hợp.

Quá trình cất bốc, quy tập được cán bộ, chiến sĩ Đội K52 thực hiện đúng quy định, bảo đảm chu đáo và trang nghiêm. Hiện, ba hài cốt liệt sĩ mới được quy tập đã được đưa về Ban Chỉ huy Quân sự xã Ia Boòng để thờ cúng, bảo quản và thực hiện các thủ tục xác minh, hoàn thiện hồ sơ theo quy định.

Giải đấu được diễn ra từ ngày 3 - 10/8. Các trận đấu diễn ra tại Quảng trường Chiến Thắng, tỉnh Gia Lai. Ảnh: Liên đoàn bóng rổ Việt Nam

Hơn 400 vận động viên thuộc 60 đội bóng đến từ các tỉnh, thành phố và câu lạc bộ trên cả nước hội tụ tại Gia Lai tranh tài ở Giải Vô địch Bóng rổ trẻ 3x3 U16, U18 quốc gia năm 2026.

Tối 4/8, tại Quảng trường Chiến Thắng (phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai), Giải Vô địch Bóng rổ trẻ 3x3 U16, U18 quốc gia năm 2026 chính thức khai mạc.

Giải do Cục Thể dục Thể thao Việt Nam phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai cùng Liên đoàn Bóng rổ Việt Nam tổ chức, diễn ra từ ngày 3 đến 10/8.

Giải đấu quy tụ hơn 400 vận động viên của 60 đội bóng đến từ các tỉnh, thành phố và câu lạc bộ trên cả nước, tranh tài ở hai nhóm tuổi U16 và U18.

Đây là sân chơi thuộc hệ thống thi đấu quốc gia, nhằm thúc đẩy phong trào tập luyện, thi đấu bóng rổ trong thanh, thiếu niên, học sinh; đồng thời phát hiện, tuyển chọn những vận động viên trẻ có triển vọng, góp phần xây dựng lực lượng kế cận cho bóng rổ Việt Nam.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Bùi Trung Hiếu - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Gia Lai, Trưởng Ban Tổ chức giải, cho biết những năm gần đây bóng rổ Việt Nam có nhiều bước phát triển mạnh mẽ, thu hút ngày càng đông người hâm mộ, đặc biệt là giới trẻ.

Cùng với hệ thống các giải đấu chuyên nghiệp, việc phát triển phong trào bóng rổ cộng đồng và các giải đấu trẻ đã tạo nền tảng quan trọng để phát hiện, đào tạo tài năng, góp phần đưa bóng rổ Việt Nam từng bước hội nhập với khu vực và châu lục.

Đây cũng là lần thứ ba Quy Nhơn được lựa chọn đăng cai Giải Vô địch Bóng rổ trẻ quốc gia. Giải đấu được kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng chuyên môn, tăng cường giao lưu giữa các địa phương, câu lạc bộ, đồng thời khơi dậy niềm đam mê tập luyện và thi đấu bóng rổ trong thế hệ trẻ.

Tại Gia Lai, phong trào bóng rổ đang phát triển mạnh với nhiều câu lạc bộ được thành lập từ trường học và các hội, nhóm. Việc duy trì các giải đấu phong trào thường xuyên đã góp phần mở rộng sân chơi, tạo nguồn vận động viên trẻ cho địa phương.

Giải Vô địch Bóng rổ trẻ 3x3 U16, U18 quốc gia năm 2026 diễn ra trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026 và Liên hoan Quốc tế Võ cổ truyền Việt Nam lần thứ IX.

Bên cạnh ý nghĩa chuyên môn, sự kiện còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Gia Lai, giới thiệu những giá trị văn hóa đặc sắc, cảnh quan thiên nhiên và tiềm năng du lịch của địa phương đến bạn bè trong nước và quốc tế.

Một góc làng chài Nhơn Hải. Ảnh: Đình Quân/TTXVN

Mùa du lịch hè, làng biển Nhơn Hải (phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai) trở thành điểm đến hấp dẫn với các hoạt động lặn ngắm san hô, chèo ván SUP, đi thuyền thúng và khám phá Hòn Khô.

Du lịch cộng đồng phát triển đã mở ra sinh kế mới cho người dân địa phương. Tuy nhiên, cùng với lượng khách tăng nhanh là áp lực ngày càng lớn lên hệ sinh thái biển, đặt ra yêu cầu phải hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo tồn tài nguyên.

Mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản

Từ một làng chài người dân chủ yếu sống bằng nghề khai thác hải sản ven bờ, những năm gần đây, Nhơn Hải đã chuyển mình nhờ khai thác lợi thế cảnh quan thiên nhiên và hệ sinh thái biển. Nhiều hộ dân đầu tư bè nổi, ca nô, homestay, nhà hàng và các dịch vụ trải nghiệm, góp phần nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho lao động địa phương.

Điểm nhấn của Nhơn Hải là khu vực rạn san hô và thảm rong mơ tại Hòn Khô. Để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá này, người dân cùng chính quyền địa phương đã triển khai mô hình đồng quản lý nguồn lợi thủy sản, khoanh vùng bảo vệ rạn san hô; đồng thời xây dựng quy trình phục vụ khách theo hướng hạn chế tối đa tác động đến môi trường.

Anh Nguyễn Văn Bình (chủ một bè ngắm san hô liên kết với Hợp tác xã Dịch vụ du lịch cộng đồng Nhơn Hải) cho biết, vào mùa cao điểm, mỗi ngày bè của anh đón khoảng 100 lượt khách. Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn cho hệ sinh thái biển, các bè chỉ tổ chức cho du khách chèo thuyền thúng, sử dụng ván SUP hoặc lặn ngắm san hô; không đưa ca nô, mô tô nước hay các phương tiện có động cơ công suất lớn vào khu vực bảo vệ.

Theo anh Bình, khu vực bảo tồn đã được khoanh vùng bằng hệ thống phao, có tổ cộng đồng thường xuyên quản lý và hướng dẫn du khách thực hiện đúng các quy định. Trước khi xuống nước, du khách đều được phổ biến những hành vi bị nghiêm cấm như: bẻ, ngắt hoặc giẫm đạp lên san hô, nhằm hạn chế tối đa tác động đến hệ sinh thái.

Xây dựng thương hiệu du lịch xanh

Hiện có 10 bè ngắm san hô liên kết với Hợp tác xã Dịch vụ du lịch cộng đồng Nhơn Hải phục vụ khách tham quan. Theo ông Nguyễn Ngọc Nam (tổ trưởng tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản Nhơn Hải), các cơ sở đều niêm yết giá dịch vụ công khai, hướng dẫn khách tuân thủ quy định bảo vệ môi trường và chỉ tổ chức hoạt động lặn, bơi trong phạm vi được phép. Riêng vùng lõi hơn 12ha có rạn san hô được cộng đồng bảo vệ nghiêm ngặt nhằm duy trì đa dạng sinh học và nguồn lợi thủy sản. Cộng đồng đã mất hơn 10 năm để phục hồi và bảo vệ hệ sinh thái biển. Vì vậy, điều người dân mong muốn không phải là đón thật nhiều khách trong thời gian ngắn mà là phát triển du lịch ổn định, lâu dài trên nền tảng tài nguyên được gìn giữ. Nếu hệ sinh thái bị suy giảm, Nhơn Hải sẽ đánh mất chính lợi thế cạnh tranh của mình.

Tuy nhiên theo ông Nguyễn Ngọc Nam, áp lực lớn nhất hiện nay là bài toán phát triển du lịch trong bối cảnh cạnh tranh bằng giá. Người dân chưa mạnh dạn điều chỉnh giá dịch vụ hoặc giới hạn lượng khách vì lo mất sức cạnh tranh; trong khi lượng khách tập trung đông vào mùa hè đã bắt đầu tạo sức ép lên hệ sinh thái biển. Bên cạnh đó, một số đơn vị lữ hành từ nơi khác đến khai thác dịch vụ nhưng chưa thực hiện đầy đủ các quy định bảo vệ môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến rạn san hô.

Không chỉ rạn san hô, khu vực bãi cát gần bờ - nơi được xác định là bãi đẻ của rùa biển cũng đang chịu tác động từ một số hoạt động dịch vụ ven biển. Ánh sáng và tiếng ồn phát sinh từ hoạt động kinh doanh có nguy cơ làm rùa mẹ không quay lại làm tổ trong mùa sinh sản. Tổ cộng đồng đã báo cáo chính quyền địa phương để có giải pháp quản lý phù hợp, bảo đảm hài hòa giữa phát triển du lịch và bảo tồn đa dạng sinh học.

Xu hướng phát triển du lịch hiện nay không còn đặt mục tiêu tăng trưởng bằng mọi giá mà hướng đến nâng cao chất lượng trải nghiệm và giá trị của điểm đến. Đối với Nhơn Hải, việc kiểm soát sức chứa, chuẩn hóa hoạt động của các đơn vị kinh doanh, nâng cao ý thức của du khách và tăng cường giám sát môi trường sẽ là những yếu tố quyết định để xây dựng thương hiệu du lịch xanh.

Ông Trần Việt Quang, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông cho biết, sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, địa phương xác định du lịch biển là một trong những ngành kinh tế quan trọng nhưng phải phát triển trên cơ sở bảo tồn tài nguyên. Vì vậy, phường đã phối hợp với các ngành chức năng và tổ cộng đồng bảo vệ nguồn lợi thủy sản, tăng cường kiểm tra hoạt động của các đơn vị kinh doanh dịch vụ, yêu cầu tuân thủ nghiêm quy định về bảo vệ rạn san hô, bãi đẻ của rùa biển và môi trường ven biển. Địa phương đang rà soát quy hoạch các điểm kinh doanh dịch vụ, nghiên cứu giải pháp kiểm soát lượng khách tại những khu vực nhạy cảm về sinh thái; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân và doanh nghiệp cùng tham gia phát triển du lịch có trách nhiệm.

"Quan điểm của địa phương là không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng trước mắt. Giữ được hệ sinh thái biển chính là giữ sinh kế lâu dài cho người dân và gìn giữ sức hấp dẫn của điểm đến", ông Trần Việt Quang nhấn mạnh.

Sau khi hợp nhất, tỉnh Gia Lai sở hữu đường bờ biển dài khoảng 134km cùng nhiều hệ sinh thái biển đặc sắc, tạo dư địa lớn để phát triển kinh tế biển và du lịch. Tuy nhiên, tài nguyên thiên nhiên chỉ thực sự trở thành lợi thế lâu dài khi được khai thác có trách nhiệm. Câu chuyện ở Nhơn Hải cho thấy, khi chính quyền đồng hành cùng cộng đồng địa phương trong bảo tồn tài nguyên, những rạn san hô, thảm rong mơ hay bãi đẻ của rùa biển không chỉ góp phần gìn giữ đa dạng sinh học mà còn trở thành "vốn biển" quý giá, tạo nền tảng cho sinh kế bền vững và một thương hiệu du lịch xanh của Gia Lai.

Việt Nam đang chứng minh sức hút toàn diện đối với dòng khách quốc tế nhờ sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố như đô thị hiện đại, trải nghiệm văn hóa đa dạng và cảnh quan thiên nhiên đặc sắc.

Gia Lai đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số giúp tối ưu hóa công tác quản lý chuỗi cung ứng y tế.  Ảnh: Sở Y tế Gia Lai

Sở Y tế Gia Lai cho biết đã ban hành Kế hoạch phát triển dịch vụ logistics trong lĩnh vực y tế năm 2026 nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển logistics của tỉnh, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế.

Theo kế hoạch, ngành y tế hướng đến triển khai đồng bộ các nhiệm vụ liên quan đến logistics, góp phần xây dựng hệ thống logistics hiện đại, an toàn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân.

Sở Y tế sẽ tăng cường phối hợp giữa các phòng chuyên môn, đơn vị trực thuộc với các sở, ngành và địa phương để giải quyết kịp thời các vấn đề y tế phát sinh trong hoạt động logistics.

Ngành y tế cũng đặt mục tiêu 100% nhiệm vụ phối hợp do UBND tỉnh và các cơ quan chủ trì giao được tiếp nhận, tham mưu xử lý đúng thời hạn. Các phản ánh, kiến nghị liên quan đến an toàn thực phẩm, dịch bệnh, dược, trang thiết bị y tế và y tế lao động sẽ được xử lý theo đúng quy định.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là tăng cường kiểm tra, giám sát an toàn thực phẩm tại các cơ sở sản xuất, chế biến, bảo quản và lưu thông thực phẩm gắn với hoạt động logistics.

Song song đó, ngành y tế sẽ đẩy mạnh giám sát nguy cơ dịch bệnh tại Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, các tuyến vận tải và khu vực có hoạt động logistics nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời các tình huống y tế công cộng.

Đối với người lao động trong lĩnh vực logistics, Sở Y tế sẽ hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện khám sức khỏe định kỳ, phòng chống bệnh nghề nghiệp, tổ chức sơ cứu, cấp cứu tại nơi làm việc; đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp logistics, kho bãi và trung tâm trung chuyển xây dựng phương án ứng phó sự cố y tế, bố trí nhân sự được tập huấn sơ cứu và kết nối với cơ sở y tế gần nhất.

Trong lĩnh vực dược và trang thiết bị y tế, ngành y tế sẽ tăng cường quản lý việc vận chuyển, bảo quản và phân phối thuốc, vắc xin, sinh phẩm, hóa chất, mỹ phẩm và trang thiết bị y tế nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm đến tay người sử dụng.

Cùng với đó, Sở Y tế tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, công khai thủ tục hành chính; tăng cường truyền thông về phòng chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người lao động và lồng ghép nội dung phát triển logistics trong các chương trình đào tạo chuyên môn.

Theo Sở Y tế Gia Lai, việc triển khai kế hoạch thể hiện quyết tâm của ngành trong việc đồng hành cùng quá trình phát triển hệ thống logistics của tỉnh, góp phần bảo đảm các yêu cầu về y tế, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng hiện đại, an toàn, bền vững.

Làng Kép 1, xã Ia Ly, tỉnh Gia Lai tổ chức lễ khánh thành nhà rông mới theo nghi lễ truyền thống của đồng bào Gia Rai

Được ví như “trái tim” của buôn làng Tây Nguyên, nhà rông, nhà sàn cộng đồng là nơi hội tụ đời sống văn hóa và lưu giữ bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Trước thực trạng nhiều công trình xuống cấp, biến dạng bởi vật liệu hiện đại, tỉnh Gia Lai đã ban hành chính sách đặc thù nhằm khôi phục kiến trúc truyền thống, gìn giữ không gian văn hóa bản địa và tạo nền tảng phát triển du lịch.

 Mạch nguồn văn hóa

Với đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên, nhà rông là nơi hội tụ, gìn giữ và trao truyền mạch nguồn văn hóa của buôn làng. Nghệ nhân Ưu tú Yang Danh cho biết, đây là không gian để cộng đồng tụ họp, tổ chức các sinh hoạt chung và bàn bạc những việc hệ trọng. Tuy nhiên, sau sáp nhập, quy mô nhiều thôn, làng được mở rộng, trong khi không ít nhà rông xây dựng từ lâu đã xuống cấp nghiêm trọng, không còn đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của người dân.

Theo ông Yang Danh, một ngôi nhà rông khang trang, giữ đúng kiến trúc và bản sắc truyền thống sẽ góp phần thắt chặt tình làng nghĩa xóm, củng cố khối đoàn kết trong cộng đồng. Đây cũng là nơi thuận lợi để chính quyền địa phương tổ chức tiếp xúc cử tri, tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với đồng bào.

Nhu cầu khôi phục nhà rông vì thế đang đặt ra trực tiếp tại nhiều địa phương. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hra Đinh Thị Minh Hà cho biết, xã hiện có hơn 14.800 nhân khẩu, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 60%. Địa phương đang rà soát hiện trạng các ngôi nhà để xây dựng phương án đầu tư phù hợp, bảo đảm đúng quy định và sử dụng hiệu quả nguồn lực hỗ trợ.

Việc khôi phục những công trình này trước hết nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, đồng thời mở ra cơ hội phát triển du lịch, gắn bảo tồn bản sắc với phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Theo Sở VHTTDL Gia Lai, nhà rông, nhà sàn mang dấu ấn và bản sắc riêng của mỗi dân tộc. Đây là nơi diễn ra các nghi thức, nghi lễ, sinh hoạt cộng đồng, đồng thời giữ vị trí quan trọng trong Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên. Từ giá trị văn hóa ấy, nhà rông, nhà sàn trở thành điểm nhấn thu hút du khách đến tìm hiểu, nghiên cứu, tham quan và trải nghiệm đời sống bản địa. Trong bối cảnh du lịch ngày càng phát triển theo hướng bền vững, gắn với văn hóa địa phương, việc bảo tồn những công trình truyền thống càng trở nên cấp thiết. Đây vừa là cách gìn giữ không gian thực hành di sản, vừa tạo điều kiện để các giá trị văn hóa tiếp tục hiện diện trong đời sống đương đại.

Tuy nhiên, quá trình bảo tồn đang đứng trước không ít thách thức. Tại nhiều địa phương, nhà rông, nhà sàn được xây dựng lại bằng bê tông, mái tôn, mái ngói… Việc sử dụng vật liệu hiện đại tuy giúp công trình bền chắc hơn, nhưng lại làm biến đổi kiến trúc, thu hẹp không gian thực hành văn hóa và khiến những yếu tố đặc trưng của từng dân tộc dần mai một.

Bảo tồn “trái tim” buôn làng

Sở VHTTDL Gia Lai cho biết, toàn tỉnh hiện có 95 xã, phường có làng đồng bào dân tộc thiểu số, với khoảng 505 nhà rông. Trong số này, chỉ 221 công trình còn giữ kiến trúc truyền thống, gồm 163 nhà rông của người Ba Na và 58 nhà rông của người Gia Rai; số còn lại không bảo đảm chất liệu và dáng thức truyền thống.

Riêng đồng bào Hrê không có nhà rông mà sử dụng nhà sàn làm nơi sinh hoạt cộng đồng. Tại một số địa phương như Ia Băng, Ia Hiao, nhu cầu sử dụng nhà rông không còn do các hoạt động văn hóa truyền thống không được duy trì thường xuyên.

Không chỉ suy giảm về số lượng công trình giữ đúng bản sắc, hệ thống nhà rông truyền thống còn đối mặt với tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Trong 221 nhà rông hiện có, 155 công trình cần được làm mới hoặc sửa chữa, gồm 60 nhà rông cần xây dựng lại và 95 nhà rông cần tu bổ.

Nhu cầu đầu tư lớn, song mức kinh phí do các địa phương đề xuất lại có sự chênh lệch đáng kể. Chi phí sửa chữa phổ biến từ 300 - 500 triệu đồng mỗi nhà rông, trong khi kinh phí làm mới công trình truyền thống dao động từ 1,5 - 3 tỉ đồng. Cá biệt, có địa phương đề xuất xây dựng nhà rông phục vụ du lịch với mức đầu tư 5 tỉ đồng, 20 tỉ đồng, thậm chí 60 tỉ đồng. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải có một cơ chế thống nhất để xác định công trình cần ưu tiên, quy mô đầu tư và mức hỗ trợ phù hợp, tránh tình trạng xây dựng dàn trải hoặc xa rời mục tiêu bảo tồn. Từ đó, HĐND tỉnh Gia Lai đã thông qua Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ khôi phục Không gian văn hóa cồng chiêng trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030, tạo hành lang riêng cho việc bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch.

Chính sách tập trung hỗ trợ làm mới, sửa chữa nhà rông truyền thống của các dân tộc Ba Na, Chăm, Gia Rai và nhà sàn cộng đồng truyền thống của dân tộc Hrê tại những xã, phường thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi còn duy trì sinh hoạt văn hóa truyền thống trong các công trình này.

Theo Nghị quyết, tỉnh thực hiện hỗ trợ bằng tiền đối với cả công trình làm mới và sửa chữa. Mỗi năm, tối đa 10 công trình làm mới được hỗ trợ không quá 70% giá trị dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, nhưng không vượt quá 1 tỉ đồng cho mỗi công trình tại một xã, phường. Đối với công trình sửa chữa, mỗi năm tỉnh hỗ trợ tối đa 20 công trình, mức hỗ trợ không quá 500 triệu đồng cho mỗi công trình tại một xã, phường, căn cứ dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cùng với mức hỗ trợ, Nghị quyết quy định chặt chẽ nguyên tắc và điều kiện thực hiện. Việc làm mới, sửa chữa nhà rông, nhà sàn cộng đồng phải bảo đảm những yếu tố truyền thống của từng dân tộc tại địa phương. Nguồn lực được ưu tiên cho những nơi còn duy trì thường xuyên, hiệu quả các hoạt động văn hóa gắn với cồng chiêng, có nhu cầu cấp thiết về bảo tồn và có tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng.

Để tránh tình trạng công trình được phục dựng nhưng mất đi bản sắc, UBND xã, phường phải xây dựng phương án, kế hoạch cụ thể, bảo đảm yêu cầu về kiến trúc, hoa văn và nguyên vật liệu truyền thống. Mỗi phương án phải nhận được sự thống nhất của cộng đồng dân cư và ý kiến thẩm định của cơ quan chuyên môn về văn hóa.

Khôi phục đúng bản sắc, tạo sức hút cho du lịch cộng đồng

Bà Đỗ Thị Diệu Hạnh, Giám đốc Sở VHTTDL Gia Lai cho biết, Nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ khôi phục Không gian văn hóa cồng chiêng trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030 nhằm khuyến khích làm mới, sửa chữa nhà rông, nhà sàn cộng đồng theo đúng truyền thống của từng dân tộc. Khi được khôi phục đúng hướng, các công trình sẽ tiếp tục đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, góp phần gìn giữ bản sắc, quảng bá hình ảnh địa phương, thu hút du khách và tạo thêm động lực phát triển du lịch cộng đồng.

Sở Tài chính tổ chức hướng dẫn, tư vấn pháp lý, tập huấn nâng cao năng lực quản trị cho DN. Ảnh: H.D

Một hồ sơ giao đất được giải quyết trong khoảng một tuần, thủ tục đăng ký doanh nghiệp hoàn thành sau vài giờ, hay một dự án đầu tư không còn phải qua nhiều “cửa” trung gian...

Những thay đổi trong giải quyết thủ tục hành chính đang tác động trực tiếp đến chi phí, tiến độ và cơ hội phát triển của doanh nghiệp.

Gỡ những “điểm nghẽn” doanh nghiệp quan tâm nhất

Thay vì bổ sung thêm quy trình, Gia Lai lựa chọn cắt giảm những khâu không cần thiết trong giải quyết thủ tục hành chính, trước hết ở các thủ tục quyết định việc gia nhập và mở rộng hoạt động của DN. Điểm thay đổi rõ nhất là thủ tục đăng ký doanh nghiệp.

Nhờ liên thông dữ liệu giữa Sở Tài chính và cơ quan thuế, thời gian cấp đăng ký doanh nghiệp trong quý II/2026 chỉ còn khoảng 0,39 ngày, thay vì nhiều ngày như trước, giúp doanh nghiệp nhanh chóng đi vào hoạt động, giảm đáng kể chi phí cơ hội trong giai đoạn khởi sự.

Ông Hoàng Lê Đắc Di - Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Đắc Lộc (xã Chư Prông), chia sẻ: “Doanh nghiệp chúng tôi mới thành lập hơn 2 tháng, hoạt động trong lĩnh vực xây dựng. Việc đăng ký doanh nghiệp cũng như thủ tục khai báo thuế được thực hiện rất nhanh, chỉ mất khoảng 4 giờ. Vì chuyển đổi từ doanh nghiệp nên chúng tôi còn được miễn lệ phí đăng ký doanh nghiệp, miễn lệ phí môn bài trong 3 năm, miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm liên tục kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế và được hỗ trợ chi phí dịch vụ kế toán”.

Nếu đăng ký doanh nghiệp là “cửa vào” thì đất đai lại là yếu tố quyết định tiến độ triển khai dự án. Đây cũng là nhóm thủ tục được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhiều nhất.

Tỉnh đã cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết nhiều thủ tục đất đai; riêng thủ tục giao đất, cho thuê đất được rút từ 15 ngày còn 7,5 ngày.

Ông Lê Nguyên Hòa - Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Thực phẩm dinh dưỡng Nutifood, cho biết: Doanh nghiệp đang triển khai dự án đầu tư mở rộng Trang trại bò sữa NutiMilk Gia Lai tại xã Mang Yang, nâng quy mô đàn bò từ 12.000 con lên 30.000 con, diện tích chuồng trại từ 52 ha lên 187 ha, đồng cỏ từ 569 ha lên 1.468 ha.

“Chúng tôi nhận thấy các thủ tục liên quan đến đất đai được chính quyền địa phương tạo điều kiện rất thuận lợi, thời gian giao đất, cho thuê đất chỉ khoảng một tuần. Sự đồng hành của chính quyền giúp doanh nghiệp thêm quyết tâm xây dựng thương hiệu bò sữa Gia Lai, đưa nơi đây trở thành trung tâm sản xuất sữa tươi hàng đầu khu vực”, ông Hòa nhấn mạnh.

Cùng với cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số cũng đang làm thay đổi phương thức phục vụ. Việc tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, giải quyết thủ tục phi địa giới, ứng dụng phần mềm theo dõi tiến độ dự án... giúp DN giảm thời gian đi lại, hạn chế tiếp xúc trực tiếp và nâng cao tính công khai, minh bạch.

Đến nay, toàn tỉnh có gần 1.720 thủ tục hành chính được cắt giảm thời gian giải quyết, đạt 55,2%, vượt so với yêu cầu 30% của Chính phủ.

Đáng chú ý, 100% thủ tục hành chính được thực hiện theo mô hình phi địa giới, cho phép DN và người dân nộp hồ sơ ở bất cứ đâu trong phạm vi tỉnh; toàn bộ thủ tục liên quan đến DN đều được cung cấp trực tuyến toàn trình hoặc một phần.

Tuy nhiên, theo ông Đỗ Đình Bằng - Phó Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh, cải cách hành chính chỉ tạo hiệu quả bền vững khi đi cùng tính ổn định, thống nhất trong thực thi và sự đồng hành của cơ quan quản lý khi DN phát sinh vướng mắc trong quá trình đầu tư.

Chuyển từ cải cách thủ tục sang đồng hành cùng doanh nghiệp

Không chỉ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tỉnh đang hướng đến xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy hiệu quả giải quyết công việc và sự hài lòng của doanh nghiệp, nhà đầu tư làm thước đo chất lượng điều hành.

Theo ông Trần Quang Thành - Phó Trưởng Thuế tỉnh, ngành thuế tiếp tục hỗ trợ người nộp thuế thông qua cổng thông tin điện tử, chuyên mục “Thuế và Cuộc sống”, mạng xã hội, các hội nghị đối thoại và hướng dẫn trực tiếp.

Cùng với đó, các tổ chức tín dụng triển khai nhiều gói hỗ trợ tài chính, miễn phí dịch vụ ngân hàng, thanh toán điện tử, hóa đơn điện tử và các giải pháp quản trị dành cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên DN.

Một điểm nhấn khác là từ năm 2026, tỉnh đưa vào vận hành Cổng tiếp nhận phản ánh, kiến nghị của nhà đầu tư và doanh nghiệp (Cổng giao tiếp đầu tư tỉnh Gia Lai), tạo kênh tương tác trực tuyến để tiếp nhận, theo dõi và xử lý các khó khăn phát sinh trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh và thực hiện thủ tục hành chính.

Các cơ quan, đơn vị phải tiếp nhận và trả lời phản ánh của doanh nghiệp trong thời gian không quá 2 ngày làm việc.

Ông Nguyễn Bay - Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư tỉnh, cho hay, bên cạnh Cổng giao tiếp đầu tư tỉnh, hiện doanh nghiệp và các nhà đầu tư còn có rất nhiều kênh để phản ánh, kiến nghị, đặc biệt là Tổ công tác hỗ trợ doanh nghiệp, nhà đầu tư.

Các kênh này bổ trợ lẫn nhau, hình thành cơ chế “tiếp nhận nhanh - xử lý ngay”, giúp các khó khăn của DN phát sinh trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh được tiếp nhận và phân công xử lý kịp thời.

Việc kết hợp giữa nền tảng số và cơ chế làm việc trực tiếp không chỉ rút ngắn thời gian giải quyết mà còn thể hiện rõ quyết tâm của chính quyền tỉnh trong xây dựng nền hành chính phục vụ, lấy hiệu quả giải quyết công việc và sự hài lòng của doanh nghiệp, nhà đầu tư làm thước đo chất lượng điều hành.

Phát biểu tại phiên họp thứ 2 Ban Chỉ đạo triển khai Đề án phát triển kinh tế tư nhân tỉnh Gia Lai giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035 tổ chức vào đầu tháng 7-2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn yêu cầu các đơn vị tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tối ưu thời gian, chi phí cho doanh nghiệp; xây dựng cơ chế giảm chi phí tuân thủ, hỗ trợ kế toán và thủ tục để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp; đồng thời tiếp tục hoàn thiện các cơ chế của tỉnh theo hướng thông thoáng, minh bạch, ưu tiên các chính sách đột phá cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Việc tiếp tục tháo gỡ rào cản về thủ tục và thể chế không chỉ giúp giảm chi phí, tăng tốc độ triển khai dự án mà còn tạo thêm không gian phát triển cho khu vực kinh tế tư nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số và phát triển bền vững của tỉnh.

Đội K52, Bộ CHQS tỉnh Gia Lai thực hiện công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại xã Ia Boòng.

Các lực lượng chức năng tỉnh Gia Lai đã tìm kiếm, quy tập được 6 hài cốt liệt sĩ, khai quật gần 600 phần mộ và thu thập hàng trăm mẫu ADN cùng nhiều kỷ vật.

Ngày 5/8, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh Gia Lai thông tin, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, các đơn vị chức năng đã quy tập thêm 6 hài cốt liệt sĩ, khai quật gần 600 phần mộ và thu thập hàng trăm mẫu ADN cùng nhiều kỷ vật.

Cụ thể tại khu vực làng Sơr (xã Ia Boòng), Đội K52 (Bộ CHQS) đã tổ chức lực lượng tìm kiếm thông qua sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, nhân dân và kiểm tra nguồn tin từ ngày 26/7. Đến ngày 4/8, đơn vị đã quy tập thành công 6 hài cốt liệt sĩ. Trong đó, 3 hài cốt liệt sĩ quy tập trong giai đoạn 26/7 - 3/8 và 3 hài cốt liệt sĩ phát hiện ngày 4/8.

6 hài cốt liệt sĩ nói trên được đưa về Ban CHQS xã Ia Boòng thờ cúng, bảo quản và hoàn thiện hồ sơ. Đồng thời, Đội K52 tiếp tục thu thập tin tức để mở rộng phạm vi tìm kiếm.

Song song với công tác quy tập, hoạt động lấy mẫu sinh phẩm và số hóa dữ liệu tại các nghĩa trang liệt sĩ cũng đạt nhiều kết quả quan trọng. Cụ thể:

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Gia Lai (phường Pleiku), tính đến trưa 3/8, Đội lấy mẫu, bàn giao và số hóa mẫu hài cốt liệt sĩ số 2 cùng các lực lượng đã khai quật 570 ngôi mộ, thu thập 369 mẫu sinh phẩm.

Tại mộ số 20 (lô 4), lực lượng nhiệm vụ phát hiện 1 vỏ hộp nhôm màu trắng khắc thông tin: Dương Văn Hải; Sinh năm 1949; Hy sinh ngày 30/1/1976 Thôn Na, xã La Hiên, huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Ayun Pa, tính đến hết ngày 4/8, các lực lượng đã khai quật 23 ngôi mộ, thu thập 17 mẫu sinh phẩm.

Tại mộ số 8 (hàng 2, lô A), lực lượng phát hiện tấm bia màu trắng khắc rõ thông tin: Liệt sỹ Lê Văn Quế; Sinh năm 1933; Hy sinh ngày 18/2/1967. Quê quán: Điện An, Điện Bàn, Quảng Nam; Đơn vị: Văn phòng Huyện ủy H37 Đắk Lắk.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Vĩnh Hảo (xã Vĩnh Thạnh), quá trình lấy mẫu ADN tại mộ số 32 (hàng 02, khu B) đã phát hiện một cây bút khắc chữ: “Bùi Xuân Kỳ”, đây có thể là manh mối quan trọng hỗ trợ công tác xác minh danh tính.

Ngoài ra, những kỷ vật và thông tin phát hiện tại các phần mộ là căn cứ đặc biệt có giá trị giúp các cơ quan chức năng đối chiếu hồ sơ, giám định ADN và hỗ trợ các gia đình sớm tìm lại người thân sau nhiều thập kỷ xa cách