Để chủ động triển khai các biện pháp ứng phó với nguy cơ nắng nóng, hạn hán, thiếu nước, cháy rừng và xâm nhập mặn trong mùa khô năm 2026; UBND tỉnh yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi chặt chẽ diễn biến nguồn nước, cung cấp thông tin, cảnh báo kịp thời cho các địa phương và đơn vị có liên quan để triển khai các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, điều chỉnh kế hoạch gieo trồng phù hợp với tình hình nguồn nước. Hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, chuyển đổi diện tích trồng lúa ở vùng hạn hán, chưa bảo đảm cấp nước sang cây trồng cạn phù hợp. Hướng dẫn, phổ biến các biện pháp, kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc và bảo vệ cây trồng phù hợp với nguồn nước tưới. Tổng hợp thông tin tình hình nguồn nước, ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước, cháy rừng trên địa bàn tỉnh; chủ động phối hợp với các sở, ngành, đơn vị liên quan tham mưu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, hỗ trợ kinh phí để thực hiện các giải pháp phòng, chống, ứng phó theo đúng quy định của pháp luật.

Tăng cường thực hiện các giải pháp phòng, chống hạn hán, thiếu nước, phục vụ sản xuất nông nghiệp. Nguồn: baogialai.com

Chỉ đạo Chi cục Thủy lợi quản lý, vận hành hệ thống đê ngăn mặn, giữ ngọt, giảm thiểu thiệt hại do xâm nhập mặn gây ra. Chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm và các đơn vị trực thuộc: Tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc các địa phương, chủ rừng thực hiện phương án bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR). Duy trì chế độ trực ban PCCCR 24/24 giờ trong thời kỳ cao điểm mùa khô; theo dõi hệ thống cảnh báo cháy rừng sớm, kịp thời huy động lực lượng, phương tiện xử lý khi xảy ra cháy rừng. Tăng cường tuần tra, kiểm soát người ra vào rừng; kiểm soát chặt việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về PCCCR.

Chỉ đạo Trung tâm Nước sạch nông thôn, bảo trì giếng khoan, thiết bị các nhà máy hiện có; tổ chức mở mạng lưới cấp nước, đấu nối nước vào hộ gia đình; đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình cấp nước sạch, sớm đưa công trình vào sử dụng.

Sở Tài chính trên cơ sở đề xuất của Sở Nông nghiệp và Môi trường, tham mưu UBND tỉnh kịp thời bố trí kinh phí hỗ trợ ứng phó hạn hán theo quy định. Hướng dẫn UBND xã, phường sử dụng ngân sách địa phương để xử lý kịp thời các tình huống cấp bách phát sinh.

Sở Công Thương phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường điều tiết nguồn nước các hồ chứa thủy điện một cách hợp lý; trong đó, ưu tiên bảo đảm cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và dân sinh. Chỉ đạo Công ty Điện lực Gia Lai ưu tiên việc cấp điện liên tục cho các trạm bơm tưới phục vụ sản xuất nông nghiệp và các nhà máy cấp nước sinh hoạt cho dân sinh, không để tình trạng thiếu điện ảnh hưởng đến việc bơm nước chống hạn.

Công an tỉnh phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương tăng cường kiểm tra, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, đặc biệt là các hành vi gây cháy rừng, phá rừng. Chủ động phối hợp điều tra, xử lý các vụ cháy rừng, các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ rừng.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Báo và Phát thanh, Truyền hình Gia Lai tăng cường thông tin, tuyên truyền về tình hình nắng nóng, hạn hán, nguy cơ cháy rừng và các biện pháp phòng, chống để người dân chủ động thực hiện tiết kiệm nước, phòng cháy rừng.

UBND tỉnh cũng yêu cầu Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi Bình Định, Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Gia Lai quản lý chặt chẽ nguồn nước các hồ chứa; tổ chức dẫn nước, cấp nước kịp thời, đúng lịch tại các điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ; tổ chức nạo vét kênh mương, thông thoáng lòng dẫn. Phối hợp với UBND các xã, phường xây dựng phương án cấp nước hợp lý; xây dựng phương án ứng phó hạn hán cho từng vùng hạn cụ thể; tổ chức điều hòa nguồn nước trong lưu vực.  Những vùng thiếu nước phải xây dựng phương án ưu tiên cấp nước sinh hoạt; điều chỉnh, giảm diện tích gieo trồng tại các khu vực không bảo đảm nguồn nước. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công tác sửa chữa, bảo trì các hạng mục công trình, khẩn trương nạo vét kênh mương, cửa vào cống lấy nước để đảm bảo dẫn nước.

Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Gia Lai tăng cường tần suất và chất lượng dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn, đặc biệt là các thông tin liên quan đến nắng nóng, hạn hán và nguy cơ cháy rừng; cung cấp kịp thời cho các cơ quan, địa phương để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành.

Các lực lượng chức năng phối hợp diễn tập PCCCR. Nguồn: baogialai.com.vn

Đối với UBND các xã, phường cần rà soát, xây dựng kế hoạch sử dụng nguồn nước hiện có phục vụ sản xuất nông nghiệp vụ Hè Thu cho phù hợp, thực hành tiết kiệm nước ngay từ vụ Đông Xuân, đặc biệt lưu ý các khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng của hạn hán, thiếu nước trong mùa khô các xã khu vực phía Tây tỉnh. Trước khi kết thúc vụ Đông Xuân (trước 02 đợt tưới cuối vụ) phải tổ chức kiểm kê nguồn nước các hồ chứa để xây dựng phương án ứng phó hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn cho vụ Hè Thu. Tại những vùng thiếu nước chủ động chuyển đổi cây trồng phù hợp với nguồn nước hiện có; điều chỉnh, giảm diện tích gieo trồng; tổ chức sản xuất vụ Hè ngay sau khi vụ Đông Xuân kết thúc. Chỉ đạo các đơn vị cấp nước sạch do xã quản lý: Bảo trì giếng, bảo trì thiết bị, đường ống từng nhà máy; các nhà máy cấp nước sạch sẵn sàng hoạt động đạt công suất tối đa đáp ứng nhu cầu sử dụng nước cho Nhân dân, mở mạng cấp nước sạch và đấu nối đến hộ gia đình. Thống kê các thiết bị chứa, vận chuyển nước sạch hiện có trên địa bàn để huy động vận chuyển nước sạch đến các cụm dân cư bị thiếu nước. Tổ chức thực hiện nghiêm phương án bảo vệ rừng và PCCCR trên địa bàn; phối hợp với lực lượng kiểm lâm, chủ rừng tăng cường tuần tra, kiểm soát việc sử dụng lửa trong rừng và ven rừng; chuẩn bị lực lượng, phương tiện theo phương châm “4 tại chỗ”. Kiện toàn tổ chức thủy lợi cơ sở; thực hiện nghiêm việc tiếp nhận nguồn nước tại các điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ thủy lợi, tổ chức phân phối nước đến mặt ruộng theo kế hoạch tưới; quản lý tốt nguồn nước được giao; tham mưu phương án ứng phó hạn hán cho phù hợp đối với các vùng có nguy cơ thiếu nước. Tổ chức bảo trì thiết bị bơm, nạo vét bể hút, bể xả, nạo vét kênh mương nội đồng; thống kê các máy bơm hiện có trên địa bàn để huy động khi cần thiết. Tổ chức tuyên truyền đến người dân về tình trạng nắng nóng bất thường, có nguy cơ thiếu nước cho sản xuất, sinh hoạt để người dân biết, chia sẻ và chủ động cùng thực hiện các biện pháp tiết kiệm nước. Chủ động sử dụng ngân sách dự phòng của địa phương để thực hiện các giải pháp cấp bách; trường hợp nguồn kinh phí vượt quá khả năng ngân sách của địa phương, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, đề xuất UBND tỉnh xem xét, hỗ trợ theo quy định.

Đồng thời, cần theo dõi thường xuyên thông tin dự báo của Đài Khí tượng Thuỷ văn Gia Lai, tại địa chỉ https://pcttgialai.gov.vn, hệ thống đo mưa chuyên dùng trên trang thông tin Vrain.vn và dung tích các hồ chứa để vận hành điều tiết các hồ chứa phù hợp. Phối hợp với các chủ rừng rà soát các khu vực rừng trọng điểm có nguy cơ cháy rừng cao, chuẩn bị phương án phòng cháy, chữa cháy cụ thể cho từng khu vực, tăng cường kiểm tra, phát hiện kịp thời các điểm cháy rừng và triển khai các biện pháp chữa cháy rừng có hiệu quả theo phương châm “4 tại chỗ”, kiên quyết không để xảy ra các vụ cháy lớn.

Bên cạnh đó, đề nghị Tổng công ty Cà phê Việt Nam, Binh đoàn 15, Công ty Cổ phần chè Bàu Cạn, Công ty cổ phần chè Biển Hồ, Công ty Cổ phần cà phê tỉnh Gia Lai theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, tổ chức vận hành các hồ chứa thuỷ lợi theo quy trình vận hành được cấp thẩm quyền ban hành. Thường xuyên đánh giá trữ lượng nước và khả năng tưới của từng công trình thuỷ lợi để điều chỉnh kế hoạch cấp nước cho từng công trình phù hợp. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công tác sửa chữa, bảo trì các hạng mục công trình, khẩn trương nạo vét kênh mương, cửa vào cống lấy nước để đảm bảo dẫn nước.  Xây dựng phương án phòng, chống hạn cụ thể cho từng công trình, từng khu tưới. Trong đó, ưu tiên nguồn nước cấp cho sinh hoạt, sản xuất của người dân trong trường hợp nguồn nước bị thiếu hụt. Báo cáo tình hình mực nước, lượng trữ nước ở các công trình về Sở Nông nghiệp và Môi trường định kỳ vào thứ 5 hàng tuần để tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh.