Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU họp phiên thứ 30

Phiên họp được kết nối trực tuyến đến 21 điểm cầu tỉnh, thành phố ven biển trong cả nước.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã tập trung triển khai ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ về chống khai thác IUU và đạt nhiều kết quả tích cực.

Đến nay, 100% tàu cá hiện có của các địa phương đã đăng ký và được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase). Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, các địa phương tiến hành kiểm soát chặt chẽ, giao xã/phường, lực lượng, cán bộ quản lý vị trí neo đậu.

Trong tuần, các cơ quan chức năng đã thực hiện kiểm tra, kiểm soát 6.491 lượt tàu cá rời cảng và 7.650 lượt tàu cập cảng theo quy định, giám sát 20.772 tấn thủy sản khai thác qua cảng trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT); đồng thời, cấp 2170 giấy biên nhận thuỷ sản qua cảng, 30 giấy SC và 9 giấy CC trên Hệ thống eCDT tại 51 cảng cá được chỉ định đủ điều kiện xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác.

Từ ngày 10 - 24/01, các địa phương đã phát hiện 59 tàu cá vi phạm mất kết nối, cụ thể: Vĩnh Long (phát hiện 21 tàu, đã xử lý 21 tàu); Cà Mau (phát hiện 12 tàu, đã xử lý 09 tàu, còn 03 tàu chưa xử lý); Gia Lai (phát hiện 12 tàu, đã xử lý 12 tàu); Quảng Ninh (phát hiện 06 tàu, đã xử lý 03 tàu, còn 03 tàu chưa xử lý); Nghệ An (phát hiện 07 tàu, đã xử lý 03 tàu, còn 04 tàu chưa xử lý) và Hưng Yên (phát hiện 01 tàu, đã xử lý 01 tàu).

Như vậy, từ năm 2024 đến ngày 24/01, cả nước đã xử lý 19.783/20.127 tàu mất kết nối trên 06 giờ, mất kết nối quá 10 ngày trên biển, vượt ranh giới cho phép khai thác (đạt 98,29%). Trong đó, xử phạt 4.468/20.127 tàu (đạt 22,2%); khép hồ sơ không xử phạt 15.315/20.127 tàu (chiếm 76,09%).

Đáng chú ý, đã có 14/22 địa phương ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thuỷ sản, trong đó có tỉnh Gia Lai, nhằm hỗ trợ người làm nghề khai thác thủy sản chuyển đổi sang các nghề phù hợp với điều kiện địa phương, có hiệu quả kinh tế và thân thiện với môi trường; nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho lao động thủy sản, tạo điều kiện tiếp cận các mô hình sản xuất, kinh doanh mới; góp phần bảo tồn nguồn lợi thủy sản và cải thiện môi trường sinh thái thông qua việc giảm áp lực khai thác. Các địa phương còn lại đang khẩn trương hoàn thiện chính sách này để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Công tác ứng dụng công nghệ quản lý hoạt động khai thác thủy sản cũng được tập trung đẩy mạnh. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Viettel, VNPT và các đơn vị liên quan hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, nâng cấp phần mềm nghiệp vụ như: VNFishbase; Hệ thống giám sát tàu cá (VMS); Cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính; eCDT; Hệ thống Nhật ký điện tử (eLogbook); Hệ thống tự động cảnh báo mất kết nối VMS (VMS-Alert); các hệ thống phần mềm phục vụ cho công tác kiểm soát hoạt động tàu cá đã được đồng bộ, liên thông. Ngoài ra, còn có các cơ sở dữ liệu theo dõi, kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, danh sách tàu cá đã xóa đăng ký được tích hợp, đồng bộ, chia sẻ trên cả nước để các cơ quan chức năng cập nhật, tra cứu phục vụ xử lý theo quy định.

Cùng với đó, các bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, thông tấn báo chí cũng tích cực đẩy mạnh thông tin, truyền thông, góp phần phản ánh những nỗ lực chống khai thác IUU của Việt Nam trong thời gian qua.

Điểm cầu tỉnh Gia Lai

Tại tỉnh Gia Lai, địa phương đã thực hiện rà soát đội tàu, nắm chắc thông tin tàu cá, thực hiện cấm biển đối với những tàu cá không đủ điều kiện; đảm bảo 100% tàu cá đã đăng ký phải viết biển số, đánh dấu tàu cá theo quy định; thường xuyên phối hợp với các tỉnh, thành phố ven biển quản lý đối với tàu cá không đủ điều kiện đang neo đậu ngoài tỉnh. Cùng với đó, tỉnh cũng kiểm soát chặt chẽ tàu cá ra vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản khai thác và hoàn thành việc xử lý tàu cá ngắt kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển, vi phạm vùng biển nước ngoài.

Đặc biệt, tỉnh đã ban hành các chính sách nhằm ổn định đời sống đối với tàu cá không đủ điều kiện tham gia khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh; hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản đối với tàu cá không có nhu cầu hoạt động, không đủ điều kiện khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh; hỗ trợ cước phí thuê bao duy trì kết nối thiết bị giám sát hành trình và nhật ký điện tử cho tàu cá có chiều dài từ 12 mét trở lên, thuộc phạm vi quản lý của tỉnh.

Trong thời gian tới, tỉnh Gia Lai tiếp tục tập trung quản lý chặt chẽ đội tàu, nhất là tàu không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản, kiên quyết không để ra khơi khai thác; kiểm soát 100% tàu cá xuất, nhập bến; làm rõ, xử lý dứt điểm các trường hợp mất kết nối trên 6 giờ không báo cáo vị trí về bờ; xử phạt nghiêm tàu vi phạm khai thác IUU (nếu phát sinh mới trong tuần); cập nhật đầy đủ dữ liệu eCDT, Vnfishbase, ứng dụng rộng rãi nhật ký khai thác điện tử…

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà phát biểu chỉ đạo.

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt và triển khai nghiêm túc các nhiệm vụ đã được Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao về chống khai thác IUU.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công cho từng bộ, ngành triển khai đợt cao điểm thanh tra, kiểm tra vào tháng 1 và tháng 2/2026 về công tác chống IUU tại các địa phương.

Các địa phương cũng xây dựng và triển khai chương trình kiểm tra ngay tại địa phương mình; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cấp, từng ngành trong tỉnh. Nội dung kiểm tra tập trung đánh giá công tác xử phạt hành chính đối với các trường hợp vi phạm, hồ sơ xử phạt hành chính và tiến độ xử phạt. Cùng với đó, các địa phương nghiêm túc thực hiện rà soát, phân loại kết quả xử lý (đã phạt, không phạt, đang xác minh) các tàu cá mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép trên biển đảm bảo đúng quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật và cơ quan có thẩm quyền.

Các bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Quốc phòng thống nhất nhiệm vụ của các bên để đảm bảo các cơ sở dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống” và được tích hợp, đồng bộ để phục vụ công tác quản lý.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp phát biểu chỉ đạo.

Ngay sau phiên họp, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Dương Mah Tiệp yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, đảm bảo các hồ sơ đã khép hồ sơ không xử phạt có đầy đủ căn cứ pháp lý.

Các địa phương tiếp tục quản lý nghiêm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản và những tàu cá đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản của tỉnh khác đang neo đậu tại tỉnh Gia Lai.

Các sở, ngành, địa phương liên quan thực hiện gửi báo cáo cho Trung ương theo yêu cầu đúng thời gian quy định. Sở, ngành, địa phương nào không thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ này phải chịu trách nhiệm trước lãnh đạo UBND tỉnh./.