Gia Lai nhiều thuận lợi phát triển khoa học cơ bản và chuyển giao công nghệ

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Tiến sĩ Cao Văn Sơn chia sẻ với VnExpress.

Tiến sĩ Cao Văn Sơn đánh giá, việc xây dựng và vận hành hiệu quả trung tâm khoa học, thu hút nhiều chuyên gia, cùng chính sách cởi mở, tạo nền tảng cho tỉnh phát triển khoa học cơ bản và chuyển giao công nghệ.

Tiến sĩ Cao Văn Sơn hiện dẫn dắt nhóm nghiên cứu về neutrino tại Viện Khoa học và Giáo dục liên ngành (IFIRSE) thuộc Trung tâm quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE), TP Quy Nhơn (nay phường Quy Nhơn Nam).

Ông trở về Việt Nam năm 2022, sau 13 năm tham gia các dự án nghiên cứu quốc tế về neutrino tại Mỹ (5 năm) và Nhật Bản (8 năm). Chuyên gia chia sẻ với VnExpress về 4 năm làm công tác nghiên cứu tại FIRSE và các định hướng để phát triển lĩnh vực khoa học cơ bản ở địa phương.

- Tại sao ông chọn Quy Nhơn khi trở về Việt Nam?

- Năm 2012, khi đang học tiến sĩ ở Mỹ, tôi tham dự hội thảo Vietnus2012 được tổ chức ở Quy Nhơn do GS Karol Lang. Lúc đó, Trung tâm quốc tế khoa học và giáo dục liên ngành (ICISE) đang được xây dựng và GS Lang đã gợi ý rằng đây có thể là nơi lý tưởng để phát triển khoa học neutrino tại Việt Nam. Tôi đặc biệt ấn tượng với tâm huyết của GS Trần Thanh Vân và môi trường nghiên cứu độc đáo mà GS mong muốn gây dựng tại Quy Nhơn. Là nơi thúc đẩy nghiên cứu liên ngành, tự do học thuật, và kết nối với các nhà khoa học hàng đầu thế giới.

Còn gì tuyệt hơn khi có thể tiếp tục làm khoa học ngay chính mảnh đất quê hương mình? Chính vì thế, tôi nung nấu ý định phát triển nhóm nghiên cứu neutrino ở Việt Nam từ sau hội thảo, và ICISE có những điều kiện thuận lợi cho việc phát triển này. Năm 2017, tôi cùng bốn giáo sư người Nhật Bản (GS Tsuyoshi Nakaya, đại học Kyoto, GS. Yuichi Oyama, viên KEK, GS. Makoto Miura đại học Tokyo và GS. Atsumu Suzuki đại học Kobe) tổ chức lớp học neutrino đầu tiên và ngày 17/7/2017 đánh dấu sự ra đời của nhóm nghiên cứu Neutrino ở viện IFIRSE. Lúc đó tôi vẫn đang làm việc ở Nhật Bản và phát triển nhóm từ xa.

Năm 2022, sau khi hoàn tất chương trình tiến sĩ ở Mỹ và làm việc tại Nhật Bản, tôi quyết định về Việt Nam và gia nhập IFIRSE, dẫn dắt nhóm nghiên cứu về neutrino. Lý do chính là tôi không thấy mình thuộc về một nền văn hóa khác và luôn hướng về quê hương Việt Nam. Tôi thấy mình có khả năng nghiên cứu độc lập cũng như tiếp tục hợp tác quốc tế sau khi trở về. Bên cạnh đó Quy nhơn là một thành phố xinh đẹp với những con người thân thiện. Tôi cũng không thể nào trở về nếu như không có sự đồng thuận của gia đình mình.

- Công việc của ông tại IFIRSE diễn ra như thế nào?

- Tôi cùng một số thành viên tiếp tục tham gia nghiên cứu với các thí nghiệm neutrino quốc tế được đặt ở Nhật Bản là thí nghiệm T2K (từ năm 2017), thí nghiệm Super-Kamiokande (từ năm 2021) và gần đây nhất là thí nghiệm Hyper-Kamiokande (từ tháng 10/2025). Bên cạnh việc xử lý số liệu liên quan đến vật lý, nhóm tôi phụ trách chính một hệ thống máy dò liên quan đến mức độ an toàn phóng xạ hạt nhân của thí nghiệm. Khi hệ thống lấy dữ liệu, hoặc là chúng tôi sang Nhật Bản trực tiếp hoặc là xử lý online.

Nhóm báo cáo kết quả hai lần mỗi tuần và phỏng đoán chính xác kết quả đo mức độ phóng xạ thông qua số liệu ghi nhận trước đó. Phía Nhật Bản đã rất ngạc nhiên về những kết quả chính xác đó. Chúng tôi cũng phát triển những hệ máy mới ngay tại ICISE và được phép cài đặt ở Nhật Bản. Tôi tiếp tục phát triển những nghiên cứu độc lập của nhóm nghiên cứu. Những hướng này bao gồm vật lý neutrino, các tính chất và ứng dụng của các cảm ứng siêu nhạy sáng mà chúng tôi đã có kinh nghiệm làm việc trong nhiều năm. Những cảm ứng này có thể dùng để phát triển một số công nghệ lượng tử là một hướng mà chúng tôi gần đây quan tâm.

Chúng tôi hỗ trợ đào tạo các bạn sinh viên Việt Nam và quốc tế. Chương trình hiệu quả khi nhiều sinh viên từ đây đã tiếp tục con đường nghiên cứu neutrino hay các ngành liên quan ở Mỹ, châu Âu, Nhật Bản..., duy trì lớp học neutrino thường niên và trại huấn luyện phần cứng để hỗ trợ các bạn sinh viên. Nhóm đang thực hiện các đề tài theo hướng chuyển giao công nghệ cho sở Khoa học và Công nghệ. Đây là điểm tương đối khác biệt đối với một nhóm nghiên cứu khoa học cơ bản. Tuy vậy những nền tảng vật lý và thực nghiệm giúp chúng tôi có những bước đi đầu tiên trong việc thực hiện đề tài này.

- Sau 4 năm làm việc tại ICISE, điều gì khiến ông hài lòng nhất?

- Với tôi việc duy trì và phát triển một nhóm nghiên cứu neutrino thực nghiệm ở ICISE và đóng góp thiết thực cho các thí nghiệm quốc tế lớn với những kết quả được nhiều người quan tâm cũng có thể xem là một đóng góp. Các thí nghiệm T2K và Super-Kamiokande đã có những kết quả nổi bật được đăng trên những tạp chí Nature, Physical Review Letter. Ngoài ra, nhóm cũng có những công bố riêng, được đăng trên các tạp chí uy tín.

Những kết quả đó có thể biến thành công nghệ, phục vụ đời sống hoặc nó phục vụ nhu cầu tìm hiểu về thế giới. Việc đưa một số nhóm nghiên cứu Việt Nam cùng tham gia vào thí nghiệm lớn đang xây dựng là Hyper-Kamiokande, tôi cho cũng là một đóng góp. Tôi rất vui khi nhiều sinh viên mình hướng dẫn đã có những bước tiến trong con đường học thuật. Nhóm có phát triển riêng về phần cứng liên quan đến các hệ điện tử để làm việc với các loại cảm ứng nhạy sáng; tạo ra những bộ kit đầu tiên để phát hiện các bức xạ, có thể là khởi đầu cho những thứ lớn hơn.

Bên cạnh đó chúng tôi đã được phê duyệt thực hiện hai đề tài khoa học và công nghệ là "Ứng dụng công nghệ huỳnh quang kết hợp với camera quang phổ để kiểm định nhanh hàm lượng vitamin B2 và một số chất chỉ định khác trong sữa dạng lỏng" và đề tài "Ứng dụng công nghệ huỳnh quang đa chức năng để phát hiện nhanh vi nhựa trong môi trường nước". Đây có thể xem là cơ hội để phát triển một hệ sinh thái đặc biệt kết nối khoa học cơ bản và công nghệ ứng dụng.

- Ông đánh giá môi trường làm việc, nghiên cứu tại Việt Nam thế nào?

- Tôi xin cảm ơn GS Trần Thanh Vân. Việc một trung tâm tư nhân đầu tư phát triển nghiên cứu khoa học cơ bản là điều không mấy ai dám làm. Ở IFIRSE, tôi tự do trong nghiên cứu và không có áp lực nào về công bố khoa học; có thể phát triển song song cả khoa học và một số công nghệ ứng dụng. Những đề xuất của tôi cũng được ban lãnh đạo xem xét và giải quyết nhanh chóng. Viện IFIRSE nằm ở thung lũng Quy Hòa, tương đối tách biệt với trung tâm Quy Nhơn, do vậy tôi cũng có thể tập trung vào công việc mà không có những vướng bận khác.

Tuy nhiên, kinh phí vận hành của IFIRSE là rất ít ỏi và do đó việc mở rộng nhân lực cũng như mua sắm thiết bị nghiên cứu gặp rất nhiều khó khăn. Do lực lượng nghiên cứu mỏng, việc trao đổi học thuật, nhu cầu cơ bản của các nhà khoa học, thường chỉ diễn ra thông qua các kênh hợp tác quốc tế và thông các hội nghị và hội thảo. Việc thu hút sinh viên cũng gặp nhiều khó khăn do vị trí địa lý cách xa các trường đại học lớn. Tôi hy vọng trong thời gian tới, với sự hỗ trợ từ nhà nước và tỉnh Gia Lai, sẽ có thể mở rộng hơn, có nhiều kinh phí hơn để vận hành và hỗ trợ nghiên cứu.

- Những thuận lợi, khó khăn của tỉnh Gia Lai trong phát triển khoa học cơ bản và chuyển giao công nghệ là gì, thưa ông?

- Dựa trên quan sát trong lĩnh vực chuyên môn của tôi, lãnh đạo tỉnh đang nỗ lực xây dựng một nền kinh tế tri thức hướng đến việc ứng dụng công nghệ cao để tăng giá trị nông nghiệp và công nghiệp cũng như hướng đến phát triển đô thị thông minh và bền vững. Một trong các nền tảng cho sự phát triển đó là khu đô thị khoa học Quy Hòa với trung tâm ICISE, trung tâm ExploraScience và các công ty phần mềm như FPT, TMA và đề án xây dựng trung tâm nghiên cứu và ứng dụng công nghệ Vũ Trụ. Thuận lợi nữa đến từ "cầu nối ICISE", thu hút hàng nghìn nhà khoa học và chuyên gia quốc tế hàng năm. Để phát triển khoa học cơ bản và chuyển giao công nghệ, việc trao đổi học thuật quốc tế với các chuyên gia trong và ngoài nước là cực kỳ quan trọng. ICISE đã và đang mang những nhà khoa học đến Gia Lai.

Bên cạnh đó, nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cũng như việc sát nhập tỉnh với ngân sách tăng lên đáng kể là những tín hiệu tích cực. Về khó khăn, lớn nhất, có lẽ đến từ sự thiếu hụt lực lượng các nhà khoa học có khả năng nghiên cứu chuyên sâu và lực lượng trẻ kế cận. So với các trung tâm lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng...việc thu hút người có năng lực về làm việc ở Gia Lai là rất khó khăn bởi nhiều yếu tố như lương bổng, cơ hội việc làm cho gia đình, trường học chất lượng cho con cái.

Ngoài ra, việc có một trường đại học chất lượng cao với những sinh viên xuất sắc là nguồn lực không thể thiếu để phát triển khoa học ở địa phương. Chính vì vậy, cần phát triển đại học và nghiên cứu sau đại học. Để chuyển giao công nghệ được hiệu quả, cần tạo ra nhiều hơn kênh đối thoại hơn giữa các bên (nhà quản lý, nhà sản xuất, các startup, các chuyên gia và nhà khoa học có chuyên môn liên quan) cũng như những cơ chế thông thoáng cho sự hợp tác đó.

Theo vnexpress.net

 Những ngôi trường mới nơi biên giới

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Học sinh lớp 1A, Trường tiểu học và trung học cơ sở Nguyễn Văn Trỗi, xã Ia Mơ, tỉnh Gia Lai 

Những ngày cuối năm, trên vùng đất đỏ bazan Gia Lai, niềm vui lan tỏa khắp các buôn làng khi hàng loạt công trình giáo dục được khởi công và đưa vào sử dụng. Từ Ia Krel, Ia Nan đến Ia Dom, Ia Púch…, đâu đâu cũng rộn ràng tiếng cười trẻ thơ xen lẫn niềm phấn khởi của đông đảo người dân. 

Tại xã Ia Krel, Trường mầm non Sao Mai do Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) xây dựng và trao tặng đã trở thành điểm nhấn nổi bật giữa vùng biên còn nhiều thiếu thốn. Ngôi trường khang trang với tường sơn mới, mái ngói đỏ tươi, sân chơi rộng rãi có cầu trượt, xích đu…, trẻ em trong làng háo hức chạy ùa vào như bước sang một thế giới khác. Bên trong là những phòng học khép kín, có bếp ăn, phòng giáo dục thể chất, nhà để xe, đủ điều kiện cho 300 em nhỏ học tập và vui chơi trong môi trường an toàn, sạch sẽ.

Với bà con nơi đây, công trình không chỉ là chỗ học cho con trẻ, mà còn là hiện thực hóa giấc mơ bao đời về một mái trường đúng nghĩa. Già làng Rah Lan Vọng đứng nhìn đám trẻ ríu rít, ông xúc động nói: “Ngày trước, con cháu chúng tôi phải học trong căn nhà tạm, mưa gió là ướt hết. Nay có trường mới, sạch sẽ, chắc chắn, chúng tôi yên tâm gửi con để đi làm rẫy, giữ đất giữ làng. Đây không chỉ là niềm vui của trẻ nhỏ mà còn là niềm phấn khởi của cả buôn”.

Niềm vui của học sinh được thể hiện rõ qua lời chia sẻ của em Rơ Châm Lan, học sinh Trường trung học cơ sở Phan Bội Châu (xã Ia Nan) chia sẻ: “Em rất vui vì sau này được học 2 buổi/ngày, có phòng chức năng, khu vui chơi, lại được ăn trưa tại trường, bố mẹ em cũng đỡ vất vả đưa đón. Ngoài ra, ngôi trường mới còn có những trải nghiệm mới mẻ như được làm thí nghiệm hóa học, vật lý, được tham gia các hoạt động ngoại khóa cùng bạn bè trong không gian sạch sẽ, an toàn”. Ở vùng biên cương còn nhiều thiếu thốn, những ngôi trường học mới thật sự mang lại sự yên tâm lớn cho các bậc phụ huynh. Trước đây, nhiều gia đình phải cho con đi học xa hàng chục cây số, đường sá gập ghềnh, mùa mưa lầy lội, mùa nắng bụi mù. Không ít lần, các bậc cha mẹ phải dậy từ tờ mờ sáng để đưa con đến trường, rồi lại tất tả quay về nương rẫy. Việc học hành của con cái trở thành gánh nặng cả về thời gian lẫn chi phí, trong khi con đường đến lớp cũng tiềm ẩn nhiều nguy hiểm.

Nay có trường nội trú ngay tại địa phương, con em được chăm sóc chu đáo, ăn ở, học tập trong môi trường an toàn, bố mẹ có thể yên tâm lao động sản xuất, không còn cảnh vừa làm vừa ngóng tới giờ đón con. Với chính quyền địa phương, đây là bước đi quan trọng để giữ chân học sinh, hạn chế tình trạng bỏ học giữa chừng vốn là nỗi trăn trở trong nhiều năm qua. Trường nội trú giúp duy trì sĩ số, tạo điều kiện để các em tiếp cận tri thức một cách bình đẳng, từ đó hình thành nguồn nhân lực tại chỗ cho tương lai.

Điểm tựa để phát triển bền vững

Gia Lai hiện có gần 200 nghìn học sinh dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Gia Rai, Ba Na…, việc đầu tư xây dựng trường, lớp khang trang, hiện đại không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập, mà còn tạo động lực để các giáo viên yên tâm gắn bó lâu dài với vùng sâu, vùng xa. Hiểu rõ vấn đề này, tỉnh cũng đã khởi công Dự án Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại 7 xã biên giới: Ia Mơ, Ia Púch, Ia Pnôn, Ia Nan, Ia Dom, Ia Chia và Ia O. Với quy mô 212 lớp học, tổng mức đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng, đây được xem là dự án giáo dục lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực biên giới phía tây tỉnh Gia Lai, giúp thu hẹp khoảng cách vùng miền giữa các địa phương. Theo thiết kế, các trường được xây dựng đồng bộ, có đầy đủ khối chức năng, hạ tầng kỹ thuật hiện đại: Phòng học, phòng thí nghiệm, thư viện, khu nội trú, nhà ăn, sân thể thao..., tất cả nhằm tạo môi trường học tập cho hơn 7.000 học sinh, phần lớn là con em đồng bào dân tộc thiểu số được tiếp cận giáo dục. Qua đó giúp thế hệ trẻ vùng biên được rèn luyện cả thể chất lẫn tinh thần, đồng thời hình thành những kỹ năng sống cần thiết.

Ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai cho biết, chúng tôi đang tập trung hoàn thiện hạ tầng giáo dục và xây dựng cơ chế phù hợp cho đội ngũ giáo viên. Sắp tới, Sở sẽ trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành chính sách hỗ trợ học sinh vùng đặc biệt khó khăn, đồng thời cải thiện chế độ đãi ngộ để giáo viên yên tâm công tác. Cùng với đó, tỉnh đang triển khai Đề án nâng cao chất lượng trường phổ thông dân tộc nội trú và bán trú giai đoạn 2025-2030 nhằm duy trì sĩ số, mở rộng cơ hội học tập cho học sinh thuộc diện nghèo, cận nghèo ở những vùng khó khăn.

Đồng chí Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai nhấn mạnh, việc xây dựng hệ thống trường phổ thông nội trú liên cấp ở vùng biên giới là chủ trương đặc biệt, mang ý nghĩa chiến lược. Các đơn vị phải triển khai với phương châm khẩn trương, chắc chắn, hiệu quả, để công trình hoàn thành đúng tiến độ, đưa vào sử dụng từ năm học 2026-2027. Lãnh đạo tỉnh xác định đây là “chiến dịch đặc biệt” nhằm thu hẹp khoảng cách vùng miền, nâng cao dân trí, tạo nền tảng cho thế hệ trẻ vùng khó khăn được học tập đầy đủ, góp phần giữ vững ổn định chính trị và an ninh biên giới.

Những lớp học mới ở vùng biên giới Gia Lai không chỉ là nơi gieo chữ, mà còn là nơi gieo hy vọng. Mỗi viên gạch, mỗi phòng học đều chứa đựng khát vọng về một thế hệ trẻ được học hành đầy đủ, có tri thức để xây dựng quê hương. Đây là minh chứng cho chủ trương mang tầm chiến lược của Đảng và Nhà nước trong việc nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, nhất là ở vùng dân tộc thiểu số, vùng biên giới. Để rồi từ những mái trường ấy, thế hệ trẻ vùng khó sẽ được học tập đầy đủ, trưởng thành, góp phần xây dựng quê hương giàu đẹp và phát triển bền vững.

Theo nhandan.vn

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý, phân bổ, sử dụng ngân sách cho khoa học, công nghệ

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương phát biểu tại Hội nghị

Nghị định 265/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về tài chính và đầu tư trong khoa học, công nghệ và đổi mới sáng đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng, tháo gỡ những nút thắt kéo dài trong cơ chế quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách.

Trong 2 ngày (10-11/12), Bộ KH&CN tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị định 265/2025/NĐ-CP và hướng dẫn xây dựng kế hoạch, dự toán ngân sách nhà nước cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Hoàng Phương, thế giới đang chứng kiến sự cạnh tranh mạnh mẽ trong công nghệ, dữ liệu và sáng tạo. Điều này đòi hỏi các quốc gia, trong đó có Việt Nam, phải xây dựng cơ chế đủ linh hoạt, tầm nhìn đủ dài hạn và nguồn lực đủ mạnh để phát huy lợi thế từ khoa học công nghệ. 

Với Nghị quyết 57, Bộ Chính trị đã xác định phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu, đồng thời đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 phải xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên tri thức và công nghệ. Thứ trưởng cho biết Đảng và Nhà nước ưu tiên dành tối thiểu 3% chi ngân sách nhà nước cho KHCN. Chủ trương này đã được cụ thể hóa trong các nghị định, thông tư và nhiều văn bản quy phạm pháp luật. Riêng năm 2025, ngân sách đã bổ sung 25.000 tỷ đồng cho các hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ. Đến nay, Bộ KH&CN đã phối hợp Bộ Tài chính phân bổ 16.716 tỷ đồng cho 26 bộ, cơ quan trung ương và các địa phương. 

Tại phiên họp thứ 5 của Ban Chỉ đạo Chính phủ về KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ năm 2026 dự kiến dành khoảng 95.000 tỷ đồng cho các lĩnh vực này. Theo Thứ trưởng, đây là nguồn lực rất lớn, tạo ra cơ hội chưa từng có nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao về năng lực hấp thụ và triển khai của các bộ, ngành, địa phương. Trong bối cảnh nguồn lực được mở rộng, Thứ trưởng nhấn mạnh tầm quan trọng của khâu lập kế hoạch và xây dựng dự toán - bước quyết định hiệu quả đầu tư công. Nhiều quy định, hướng dẫn đã được ban hành nhưng thực tế triển khai tại một số đơn vị còn lúng túng, chưa thống nhất. 

Bộ KH&CN đề nghị các địa phương, bộ, ngành trao đổi thẳng thắn để tháo gỡ kịp thời các vướng mắc; đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành, hỗ trợ trong quá trình thực hiện Nghị định 265, bảo đảm các nguồn lực được phân bổ đúng, đủ và kịp thời. Tại Hội nghị, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Phạm Anh Tuấn đánh giá Nghị định 265 là văn bản được đội ngũ quản lý và cộng đồng khoa học đặc biệt quan tâm. Các địa phương hiện phải xử lý khối lượng lớn công việc theo yêu cầu của Trung ương và tỉnh, trong khi thiếu hướng dẫn chi tiết về quy trình phân bổ và sử dụng ngân sách khiến nhiều đơn vị còn e dè, sợ rủi ro pháp lý. Nghị định 265 ra đời đúng thời điểm, tạo khuôn khổ pháp lý thống nhất, rõ ràng để các địa phương tự tin hơn trong tổ chức thực thi.

Đại diện các đơn vị thuộc Bộ KH&CN cũng trình bày nhiều nội dung chuyên sâu liên quan đến tài chính, kế hoạch và đầu tư. Theo đại diện Vụ Kế hoạch – Tài chính, Nghị định 265 hướng dẫn thi hành Luật KHCN, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo về tài chính và đầu tư, tạo hành lang pháp lý đồng bộ và linh hoạt hơn trong đầu tư công cho KHCN và đổi mới sáng tạo. Nghị định cho phép đầu tư hạ tầng nghiên cứu, hỗ trợ hoạt động của các quỹ và tổ chức KH&CN, tăng cường đào tạo nhân lực công nghệ cao và triển khai chính sách đặc thù cho các nhiệm vụ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo chiến lược.

Ở lĩnh vực chuyển đổi số, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia Lê Anh Tuấn cho biết nhiều quy định mới được áp dụng nhằm rút ngắn thời gian, tăng tính chủ động cho cơ quan triển khai. Một số dự án đầu tư ứng dụng CNTT và chuyển đổi số được phép áp dụng thủ tục rút gọn, chỉ định thầu hoặc thiết kế – thi công song song để đáp ứng yêu cầu nhanh, linh hoạt của công nghệ số. Về định hướng dài hạn, Giám đốc Học viện Chiến lược KH&CN Phạm Đình Nguyên chia sẻ những điểm lớn của Chiến lược phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Chiến lược tập trung tháo gỡ rào cản thể chế, thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới, tăng cường liên kết giữa khoa học xã hội, khoa học tự nhiên và doanh nghiệp; đồng thời mở rộng huy động nguồn lực xã hội, đặc biệt từ khu vực tư nhân, cho các hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Theo baochinhphu.vn

 Nữ võ sĩ Gia Lai đoạt huy chương đồng Taekwondo tại SEA Games 33

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Nguyễn Thị Mai (áo trắng) giành huy chương đồng nội dung đối kháng Taekwondo, hạng cân 46 kg tại SEA Games 33.

Chiều 11-12, kết thúc ngày thi đấu đầu tiên của nội dung đối kháng Taekwondo tại SEA Games 33, đoàn Thể thao Việt Nam đón thêm tin vui khi võ sĩ Nguyễn Thị Mai của Gia Lai xuất sắc đoạt huy chương đồng ở hạng cân 46 kg.

Vận động viên Nguyễn Thị Mai đã dừng bước tại bán kết sau trận đấu đầy căng thẳng và kịch tính, để thua đối thủ Thái Lan với tỷ số 0-2. Trước đó, cô đã xuất sắc vượt qua võ sĩ Timor Leste ở vòng loại để giành quyền vào bán kết. 

Cùng nội dung, Nguyễn Hồng Trọng đã thi đấu đầy bản lĩnh và xuất sắc giành huy chương vàng hạng 54 kg nam. Trong trận chung kết, Trọng vượt qua Aziz Hidayat Tumakaka (Indonesia) với tỷ số 2-1 sau 3 hiệp căng thẳng.

Thành tích của Mai không chỉ đóng góp vào bảng tổng sắp của Đoàn Thể thao Việt Nam mà còn là dấu ấn tự hào của Taekwondo Gia Lai nói riêng.

Được biết, tại SEA Games 33, đội tuyển Taekwondo Việt Nam tham dự với 29 thành viên, gồm lãnh đạo, huấn luyện viên, chuyên gia và 21 vận động viên.

Theo baogialai.com.vn

Ðảm bảo thực thi hiệu quả công tác dân tộc trong bối cảnh mớ

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Gia Lai có địa bàn rộng, dân cư phân tán, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 23% với 47 dân tộc cùng sinh sống. Mỗi dân tộc sở hữu đời sống văn hóa riêng phong phú. Ðiều này đặt ra yêu cầu phải tổ chức thực hiện tốt chính sách dân tộc, vừa bảo đảm an sinh vừa củng cố khối đại đoàn kết. Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Gia Lai có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Trưởng-Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo.

Để bảo đảm thực hiện công tác dân tộc trong bối cảnh mới, Sở đã triển khai những giải pháp chủ yếu nào, thưa ông?

Với vai trò cơ quan tham mưu, chuyên trách, Sở Dân tộc và Tôn giáo luôn chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về công tác dân tộc. Chúng tôi cũng phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng theo dõi tình hình an ninh chính trị, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và vùng tôn giáo; từ đó tham mưu biện pháp xử lý, hỗ trợ phù hợp.

Bên cạnh công tác quản lý nhà nước, Sở đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Các chương trình, dự án được giao đều được Sở phối hợp theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn các địa phương triển khai kịp thời, bảo đảm đúng đối tượng, đúng mục tiêu. Các văn bản chỉ đạo về chính sách dân tộc được tham mưu ban hành đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho toàn tỉnh trong tổ chức thực hiện. 

Ông có thể cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển KT-XH vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 được triển khai ra sao?

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia được tổ chức bài bản, có trọng tâm. UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tạo cơ sở để các đơn vị, địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ. Ngay trong thời điểm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổng kế hoạch vốn năm 2025 là 1.568,7 tỷ đồng, bao gồm cả vốn các năm trước chuyển sang. Đến nay, tỉnh đã giải ngân 543,9 tỷ đồng, đạt 34,7%; riêng vốn đầu tư phát triển giải ngân đạt 50,8%. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân vẫn thấp so với kế hoạch. Nguyên nhân chính là vốn phân bổ từ Trung ương chậm khiến thời gian thực hiện trong năm 2025 bị rút ngắn.

Giai đoạn đầu sau sáp nhập, việc kiện toàn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp cũng ảnh hưởng tiến độ triển khai dự án. Một số nội dung, dự án chưa được tháo gỡ triệt để vướng mắc, dẫn đến chậm tổ chức thực hiện. Dù vậy, các cơ quan, địa phương đang tập trung xử lý khó khăn, bảo đảm tiến độ chung. Chúng tôi xác định việc đẩy nhanh giải ngân có ý nghĩa then chốt vì đây là nguồn lực trực tiếp phục vụ phát triển vùng DTTS.

Với đặc thù tỉnh Gia Lai rộng hơn 21.000 km², có 47 dân tộc cùng sinh sống, công tác dân tộc thời gian qua có những điểm nhấn nào đáng chú ý, thưa ông?

Toàn tỉnh hiện có 135 đơn vị hành chính cấp xã; trong đó, theo kết quả phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 202-2025, có 65 xã khu vực III và 500 thôn, làng đặc biệt khó khăn, ngoài ra còn có 7 xã biên giới. Qua rà soát cho thấy, toàn tỉnh có 28.369 hộ nghèo, trong đó có 23.262 hộ nghèo người DTTS, chiếm 12,95% tổng số hộ người DTTS.

Sau khi sáp nhập, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 03-CT/TU ngày 7-8-2025 về tăng cường hoạt động kết nghĩa giữa các địa phương, đơn vị với thôn, làng vùng đồng bào DTTS; UBND tỉnh tiếp tục cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 43/KH-UBND. Thực hiện chỉ đạo này, Sở đã tham mưu phân công kết nghĩa đối với 503 thôn, làng. Hoạt động kết nghĩa là sự tiếp nối ý nghĩa từ các chỉ thị trước đây của 2 tỉnh Bình Định và Gia Lai (cũ), khẳng định sự quan tâm xuyên suốt của Đảng bộ tỉnh đối với đồng bào DTTS.

Trong năm 2025, nhờ sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương, sự chỉ đạo thống nhất từ Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, cùng sự vào cuộc của Mặt trận, các đoàn thể và nhân dân trên địa bàn tỉnh, công tác dân tộc có nhiều chuyển biến rõ rệt. KT-XH vùng DTTS khởi sắc; nhiều công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư; đời sống người dân cải thiện đáng kể; tỷ lệ hộ nghèo người DTTS giảm 5,6% so với năm 2024. Đặc biệt, bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc được trân trọng bảo tồn và phát huy, góp phần củng cố quốc phòng-an ninh và khối đại đoàn kết toàn dân.

Theo baomoi.com

 Dạy nghề để người dân Ia Mơ ở lại quê hương, giữ vững an ninh biên giới

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng trong chuyến làm việc tại xã Ia Mơ.

Khi người lao động được dạy nghề, đời sống ổn định, họ sẽ ở lại quê hương để giữ gìn an ninh nông thôn, an ninh biên giới. 

Trong chuyến thăm xã biên giới Ia Mơ hồi tháng 8.2025, ông Hồ Quốc Dũng – Phó Thủ tướng Chính phủ (nguyên Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai) – đã yêu cầu các sở, ngành chức năng có phương án giao lại một phần đất đai canh tác được cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Cùng với công tác đào tạo nghề, việc giao đất, cấp đất nông nghiệp canh tác được sẽ giúp người dân vùng biên ổn định đời sống lâu dài, kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo. Mặc dù có nhiều tiềm năng về đất đai và rừng, nhưng trình độ canh tác còn hạn chế, hiệu quả sản xuất thấp khiến kinh tế của nhiều hộ gia đình gặp khó khăn. Trong những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn, miền núi triển khai tại Ia Mơ đã từng bước tạo chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất, mở ra nhiều cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân.

Mặc dù có nhiều tiềm năng về đất đai và rừng, nhưng trình độ canh tác còn hạn chế, hiệu quả sản xuất thấp khiến kinh tế của nhiều hộ gia đình gặp khó khăn. Trong những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn, miền núi triển khai tại Ia Mơ đã từng bước tạo chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất, mở ra nhiều cơ hội thoát nghèo bền vững cho người dân.

Trọng tâm của công tác đào tạo nghề tại Ia Mơ là gắn nội dung học với nhu cầu thực tế của địa phương. Các lớp nghề trồng lúa, chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học được tổ chức ngay tại thôn, làng giúp bà con dễ tiếp cận. Giảng viên có kinh nghiệm lâu năm, phối hợp cùng những nông dân sản xuất giỏi trực tiếp hướng dẫn, “cầm tay chỉ việc”, bảo đảm kiến thức đi đôi với thực hành. Nhờ đó, nhiều hộ dân trước đây chỉ trồng lúa rẫy, bắp hoặc chăn nuôi nhỏ lẻ đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng kỹ thuật mới vào sản xuất.

Trường Cao đẳng Kỹ thuật – Công nghệ Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, cho biết đối với cây điều, giảng viên hướng dẫn bà con trồng, chăm sóc, cắt tỉa đúng kỹ thuật, biết cách phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học, giảm chi phí phân bón và thuốc hóa học. Đối với chăn nuôi, người dân được tập huấn kỹ thuật làm chuồng trại, tiêm phòng, quản lý dịch bệnh, từ đó giảm đáng kể rủi ro, nâng cao hiệu quả kinh tế.

Anh Rơ Man Plan, làng Klăh, xã Ia Mơ, chia sẻ: “Nhờ có lớp dạy nghề, bản thân mình biết cách chăm sóc, vun trồng diện tích cây điều làm nguồn sinh kế. Người dân cũng xuống ruộng học cách gieo cấy mạ non, dẫn nước vào ruộng để vụ mùa tăng năng suất”. Những chỉ dẫn, kiến thức đơn giản nhưng thiết thực với đời sống người dân từng bước giúp họ thay đổi nếp nghĩ, cách làm, với hy vọng vụ mùa bội thu, kho thóc đủ đầy. 

Bây giờ, đi dọc những con đường ở làng Klăh, dễ dàng thấy những cánh đồng lúa màu mỡ, tươi tốt bên cạnh hồ chứa nước khổng lồ của thủy lợi Ia Mơ. Thay vì trâu, bò dùng làm sức kéo trên cánh đồng, một số người dân đã biết thuê máy tuốt lúa, máy gặt liên hợp ở xã Phú Thiện về để làm ruộng.

Liên kết với doanh nghiệp để tạo thêm việc làm cho người lao động

UBND xã Ia Mơ đánh giá, ngoài hiệu quả kinh tế, đào tạo nghề còn góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho người dân. Khi thu nhập được cải thiện, bà con có điều kiện chăm lo cho con cái học hành, sửa chữa nhà cửa và mua sắm vật dụng cần thiết. Cộng đồng trở nên đoàn kết hơn thông qua các lớp học chung, các hoạt động trao đổi kinh nghiệm sản xuất. Nhiều thanh niên trước đây có nguy cơ sang biên giới làm thuê đã được vận động ở lại làm việc tại địa phương, góp phần bảo đảm an ninh trật tự khu vực biên giới. 

Anh Rơ Mah Kin (SN 1980, trú làng Klăh) cho biết: “Người dân muốn có nghề, hiểu biết về kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt tiến bộ để tạo ra công ăn việc làm trên chính quê hương mình. Ngày xưa, người dân ở làng còn thiếu gạo, đói ăn mùa giáp hạt, nhưng bây giờ đời sống ngày càng được cải thiện, nâng cao”. Không chỉ tập trung vào nhóm nghề nông nghiệp, thời gian tới xã Ia Mơ định hướng mở thêm các lớp nghề phi nông nghiệp như điện dân dụng, sửa máy nông cụ, may dân dụng, chế biến nông sản quy mô hộ gia đình. Những lớp nghề này phù hợp với thanh niên hoặc lao động muốn tìm thêm việc làm thời vụ, tạo thu nhập phụ, góp phần giảm áp lực việc làm tại địa phương.

Nhờ các chương trình đào tạo nghề, nhận thức của người dân Ia Mơ đã có sự thay đổi đáng kể. Nhiều hộ sau khi tham gia lớp học đã mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích trồng trọt hoặc phát triển đàn gia súc, gia cầm, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của xã. Có thể khẳng định rằng đào tạo nghề đang là hướng đi đúng đắn và bền vững để nâng cao đời sống người dân Ia Mơ. Thời gian tới, để tiếp tục phát huy hiệu quả, địa phương cần tăng cường khảo sát nhu cầu thực tế, đẩy mạnh liên kết với doanh nghiệp để bảo đảm đầu ra cho sản phẩm. Khi người dân được trang bị kiến thức và kỹ năng vững vàng, Ia Mơ sẽ tiếp tục chuyển mình, trở thành vùng biên giới phát triển ổn định, góp phần giữ vững chủ quyền và an ninh khu vực.

Theo laodong.vn

  Tuổi trẻ Gia Lai bước vào nhiệm kỳ ‘tư duy cộng hưởng từ đại ngàn đến đại dương’

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Chị Nguyễn Phạm Duy Trang - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư phát biểu chỉ đạo Đại hội.

Ngày 11/12, Tỉnh Đoàn Gia Lai tổ chức Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030. Dự và chỉ đạo Đại hội có chị Nguyễn Phạm Duy Trang - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư.

Về phía lãnh đạo tỉnh Gia Lai, tham dự đại hội có ông Nguyễn Ngọc Lương - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh; cùng lãnh đạo, nguyên lãnh đạo tỉnh qua các thời kỳ. Đại hội quy tụ 300 đại biểu tiêu biểu đại diện cho tuổi trẻ toàn tỉnh.

Không thể tư duy theo lối mòn

Phát biểu chỉ đạo, chị Nguyễn Phạm Duy Trang - Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội đồng Đội T.Ư, ghi nhận những kết quả ấn tượng mà tuổi trẻ Gia Lai đạt được. Chị Trang nhấn mạnh, đây là nhiệm kỳ đầu tiên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Gia Lai sau sáp nhập, nhiệm kỳ của sự "Hợp nhất - Định hình - Bứt phá". Do vậy, trong 5 tới, tuổi trẻ Gia Lai không thể tư duy theo lối mòn của một tỉnh miền núi đơn thuần hay một tỉnh duyên hải riêng biệt. “Tư duy của nhiệm kỳ 2025 - 2030 phải là tư duy của sự cộng hưởng từ đại ngàn đến đại dương với những lợi thế, tiềm năng to lớn”, chị Trang nhấn mạnh. 

Để góp phần đưa tỉnh Gia Lai phát triển nhanh, bền vững, trở thành trung tâm công nghiệp chế biến - chế tạo, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, du lịch, công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo, chị Trang đề nghị Tỉnh Đoàn Gia Lai cần tập trung vào 4 nhóm nội dung lớn. Thứ nhất, cần phải đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của Đoàn, trước tiên phải bắt đầu từ tư duy công tác, chú trọng chất lượng, kết quả cụ thể. Cán bộ Đoàn phải thực hiện phương châm "3 Dễ - 3 Rõ - 3 Đo" theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm. Theo đó, 3 Dễ đó là “dễ hiểu - dễ nhớ - dễ làm; 3 Rõ đó là “rõ mục tiêu - rõ trách nhiệm - rõ thời hạn” và 3 Đo đó là “đo đầu vào - đo đầu ra - đo tác động”.

Để làm được điều đó, cần tăng cường chuyển đổi số mạnh mẽ, ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ cho hoạt động của Đoàn. Mỗi cấp bộ đoàn, cán bộ đoàn phải biết làm chủ công nghệ, biết sử dụng dữ liệu, AI và nền tảng số để phục vụ công tác của mình. Thứ hai, phải khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, không để có tư tưởng “tỉnh anh, tỉnh tôi”, “miền núi, miền biển” mà phải thống nhất nhận thức và khơi dậy khát vọng cống hiến của thanh niên mọi miền cho sự phát triển của tỉnh Gia Lai mới. Cần chú trọng đổi mới và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục theo tinh thần “3 thống nhất”: lý tưởng - mục tiêu - hành động của thanh niên đều gắn với lý tưởng, mục tiêu của Đảng và quê hương. Thứ ba, chất lượng và hiệu quả của công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi tỉnh nhà được đo lường bằng sự đóng góp của tuổi trẻ vào nhiệm vụ chính trị của địa phương và bằng sự trưởng thành của thanh niên. “Trong triển khai phong trào hành động cách mạng nhiệm kỳ tới, phải bám sát vào các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm của tỉnh. Đồng thời phải tập trung thực hiện có hiệu quả chương trình phát triển toàn diện thanh niên. Bên cạnh đó, quan tâm chăm lo, giáo dục, bảo vệ thiếu nhi và phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh”, chị Trang đề nghị.

Bí thư T.Ư Đoàn Nguyễn Phạm Duy Trang cũng đồng tình với 5 nội hàm trong phong trào “Tuổi trẻ Gia Lai tiên phong trong kỷ nguyên mới” mà Đại hội đã xác định. Song song đó, cũng đề nghị Tỉnh Đoàn Gia Lai nghiên cứu thiết kế các nội dung, chương trình hoạt động để giúp thanh niên tham gia tích cực vào phát triển nông nghiệp sinh thái, công nghệ cao, sản xuất sạch, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng tái tạo, logistics, du lịch… Tổ chức các hoạt động tình nguyện chuyên sâu, xây dựng các dự án tình nguyện hướng tới hỗ trợ đồng bào, thanh thiếu nhi có hoàn cảnh khó khăn, thanh thiếu nhi là người dân tộc thiểu số. Thứ tư, cần chú trọng có giải pháp phù hợp trong xây dựng tổ chức, có cơ chế hỗ trợ, định hướng, giúp đỡ các cơ sở Đoàn của khu vực khó khăn; phát huy thế mạnh riêng có, đặc thù của từng địa phương, để xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh từ cơ sở. Thứ năm, cần đặc biệt chú trọng công tác phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đoàn các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở. Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu công việc ngày càng cao, bộ máy được sắp xếp tinh gọn, thì mỗi cán bộ phải tự nỗ lực nhiều hơn, cố gắng nhiều hơn để đảm đương trách nhiệm được tổ chức giao phó, nhưng đó cũng là cơ hội rất lớn để rèn luyện, trưởng thành. 

Theo ông Nguyễn Ngọc Lương - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đánh giá cao nỗ lực cũng như sự cố gắng, tinh thần trách nhiệm của tuổi trẻ tỉnh nhà trong thời gian qua. Thời gian tới, ông Lương đề nghị tuổi trẻ tỉnh nhà phải là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tích cực tham gia vào công tác bảo vệ môi trường, phát triển du lịch, giữ gìn bản sắc quê hương. Cần chuẩn bị tốt đội ngũ nhân lực trẻ có chất lượng để tham gia vào hệ thống chính trị; không chỉ vững về kiến thức, kỹ năng, khoa học - công nghệ, ngoại ngữ…, mà còn phải sở hữu tư duy mới, hành động mới, phù hợp với yêu cầu và bối cảnh phát triển hiện nay. Tiếp tục nâng cao phong trào thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp. Phó Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Nguyễn Ngọc Lương cũng đề nghị các cấp ủy, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tiếp tục quán triệt, nhận thức sâu sắc hơn nữa về ý nghĩa, tầm quan trọng và vai trò của thanh niên cũng như Tổ chức Đoàn. Ông Lương nhấn mạnh tinh thần tin tưởng giao nhiệm vụ, tạo điều kiện, kịp thời cổ vũ và động viên để tổ chức Đoàn và lực lượng trẻ phát huy tốt năng lực, đảm đương hiệu quả chức trách, nhiệm vụ và sứ mệnh của mình, trước mắt là xây dựng tương lai cho chính bản thân, đồng thời đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh.

Theo tienphong.vn

Công an xã ở Gia Lai cảnh báo không phơi nông sản dọc đường

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên phơi nông sản trên lòng, lề đường giao thông.

Vào mùa thu hoạch nông sản, người dân phơi cà phê, thóc lúa dọc đường tiềm ẩn nguy cơ gây mất an toàn giao thông. Ngày 11.12, Công an xã KDang, tỉnh Gia Lai khuyến cáo người dân không phơi lúa, bắp, cà phê… trên các tuyến đường giao thông.

Công an xác định đây là hành vi tiềm ẩn nguy cơ cao gây tai nạn, đặc biệt vào ban đêm, lúc trời mưa hoặc thời điểm sương mù khiến tầm nhìn bị hạn chế.

Việc phơi nông sản trên lòng, lề đường không chỉ cản trở giao thông, buộc phương tiện phải tránh né dễ dẫn đến va chạm, mà còn làm mặt đường trơn trượt, gây mất an toàn cho người tham gia giao thông. Theo quy định pháp luật, hành vi này còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính. Để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của chính mình cũng như cộng đồng, Công an xã KDang, tỉnh Gia Lai khuyến cáo người dân: Chủ động phơi nông sản tại sân nhà, sân phơi tập trung hoặc khu vực bảo đảm an toàn; Thu dọn nông sản kịp thời khi có gió lớn hoặc trời sắp mưa để tránh tràn ra đường.

Tháng 11.2025, Công an tỉnh Ninh Bình đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bà V.T.M. (SN 1958, ngụ thôn Khê Thượng, xã Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình) về tội "Cản trở giao thông đường bộ" quy định tại Khoản 1, Điều 261, Bộ luật Hình sự năm 2015.

Trong quá trình thu hoạch lúa, bà M đã dùng các cục bê-tông, gạch đá ngăn đường, phơi thóc lúa trên tuyến đường 482E thuộc địa bàn thôn Khê Thượng, xã Yên Khánh. Từ hành vi trên đã khiến một người phụ nữ điều khiển xe máy tông vào bê-tông, gạch đá, dẫn tới tai nạn tử vong.

Theo tienphong.vn

Hội thảo quốc tế về chẩn đoán phân tử trong vi sinh vật và bệnh

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Quang cảnh Hội thảo.

Ngày 11/12, tại phường Quy Nhơn Nam, Hội Khoa học Gặp gỡ Việt Nam và Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) tổ chức Hội thảo quốc tế về chẩn đoán phân tử trong vi sinh vật và bệnh. 

Khoảng 100 nhà khoa học, nhà nghiên cứu trẻ, nghiên cứu sinh và sinh viên đến từ 14 quốc gia trên thế giới tham dự hội thảo.

Tại Hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu đã trình bày kết quả nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm, thảo luận về các xu hướng mới và những thách thức thực tiễn trong lĩnh vực chẩn đoán phân tử. Hội thảo cũng là cơ hội để các đại biểu thúc đẩy hợp tác quốc tế, duy trì các mạng lưới khoa học hiện có, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới giữa các nhóm nghiên cứu trên toàn thế giới.

Hội thảo bao gồm gần 80 bài báo cáo tại phiên toàn thể, các phiên song song và các phiên poster, tập trung vào những lĩnh vực đang dẫn dắt xu hướng nghiên cứu hiện nay như: Chẩn đoán tại chỗ; dấu ấn dự đoán, nhằm dự đoán khả năng đáp ứng của cá nhân đối với liệu pháp điều trị, việc xây dựng các công cụ và nền tảng mới để phát hiện và chẩn đoán nhanh ở cấp độ phân tử.

Bà Võ Cao Thị Mộng Hoài, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Gia Lai cho rằng, hội thảo có ý nghĩa hết sức quan trọng trong bối cảnh chẩn đoán phân tử đang phát triển mạnh mẽ và tạo tác động sâu rộng đến y học, nông nghiệp, công nghệ gen và kiểm soát dịch bệnh. Đây là diễn đàn khoa học đa ngành, nơi các nhà khoa học chia sẻ kết quả nghiên cứu, thảo luận các xu hướng mới, nhận diện thách thức và đề xuất những giải pháp mang tính đổi mới nhằm thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực chẩn đoán phân tử trên phạm vi toàn cầu. Sự hiện diện của các giáo sư và các nhà khoa học từ những trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu thế giới một lần nữa khẳng định tầm vóc học thuật của hội thảo, thể hiện sự ghi nhận đối với nỗ lực và vai trò ngày càng tăng của Việt Nam trong việc kết nối cộng đồng khoa học quốc tế.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và công nghệ tin tưởng, hội thảo tiếp tục mở rộng mạng lưới hợp tác quốc tế, thúc đẩy các hướng nghiên cứu mới trong chẩn đoán phân tử, tạo thêm nhiều cơ hội ứng dụng thiết thực phục vụ đời sống, y tế, nông nghiệp và phát triển bền vững. Hội thảo đóng vai trò như cầu nối quan trọng giúp tăng cường hợp tác đa ngành, thúc đẩy trao đổi tri thức và khuyến khích sự phát triển của cộng đồng nghiên cứu trẻ. Đây cũng là minh chứng rõ nét cho cam kết của chương trình Gặp gỡ Việt Nam trong việc kiến tạo môi trường để khoa học quốc tế và khoa học Việt Nam cùng phát triển bền vững.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, nhà nghiên cứu giới thiệu nhiều ứng dụng chẩn đoán trong vi sinh và bệnh học, cung cấp cho người tham dự góc nhìn sâu sắc về một lĩnh vực đang mở rộng nhanh chóng và có khả năng định hình tương lai của y học chính xác. Đặc biệt, các nhà khoa học cũng báo cáo, giới thiệu những nghiên cứu thể hiện sự đa dạng trong ứng dụng của chẩn đoán phân tử, trải rộng từ phát hiện bệnh người, bệnh truyền nhiễm, phân tích vi sinh đến quản lý bệnh cây trồng. Nhiều báo cáo quan trọng và có giá trị ứng dụng cao được trình bày tại hội thảo như: Dấu ấn chuyển hóa của vật chủ trong chẩn đoán các bệnh truyền nhiễm; Hiểu về tính nhạy cảm với bệnh lao ở vật chủ; Phép thử phát hiện đồng nhất liên kết với enzyme FnCas9: những tiến bộ trong chẩn đoán phân tử, đặc trưng hóa và các chiến lược quản lý mới đối với các tác nhân gây bệnh lây truyền qua ghép trên cây có múi; Di truyền học và hệ gen của các nấm ký sinh trên nấm gây bệnh cây trồng: Những cách tiếp cận mới để khám phá toàn bộ tiềm năng kiểm soát sinh học của chúng...

Theo baotintuc.vn

Phát triển toàn diện ở trường phổ thông chất lượng cao tại Gia Lai

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Lãnh đạo Trường THPT Chi Lăng tại buổi gặp mặt đội tuyển học sinh giỏi của nhà trường

Trường THPT Chi Lăng (phường Hội Phú, Gia Lai) và Trường Tiểu học, THCS và THPT Sao Việt (phường Pleiku) là nơi đào tạo và phát triển toàn diện cho học sinh. Nhiều em tự tin tham gia các cuộc thi học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia. Đặc biệt, hệ thống trường học nói trên còn hướng đến rèn luyện cho học sinh sự năng động, sáng tạo theo độ tuổi của mình. Bên cạnh dạy kiến thức, các chương trình ngoại khóa luôn được chú trọng, giúp học sinh có thêm vốn hiểu biết phong phú về đời sống xã hội, thế giới bên ngoài trường học.

Theo thầy Đỗ Bách Khoa – Hiệu trưởng Trường THPT Chi Lăng, giáo viên của trường luôn được bổ sung kiến thức để phục vụ cho việc dạy học, nghiên cứu. Nhiều giáo viên có trình độ cao, trường phấn đấu đa số giáo viên có trình độ thạc sĩ trở lên. Ngoài ra, nhà trường đã tự bỏ kinh phí để lắp đặt phòng nuôi cấy mô hiện đại ngay trong khuôn viên. Đặc biệt, đây là ngôi trường phổ thông hiếm hoi hiện nay đầu tư nhân lực, vật lực trong lĩnh vực lập trình robot. Hiện nay, nhiều em học sinh của trường rất say mê trong lĩnh vực này và phát huy được tối đa sở trường của mình trong việc sáng tạo lập trình về robot, từ đó tham gia các cuộc thi liên quan đến robot.

Cùng với đào tạo, Trường THPT Chi Lăng còn chú trọng bảo vệ sức khỏe của học sinh. Từ tháng 11/2024, nhà trường đã ký kết thỏa thuận hợp tác với một bệnh viện lớn trên địa bàn về việc chăm sóc sức khỏe, khám và đánh giá tình trạng dinh dưỡng cho học sinh và cán bộ nhân viên của nhà trường. Thỏa thuận này mang đến nhiều cơ hội cho học sinh và cán bộ nhân viên tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao, nâng cao sức khỏe và chất lượng học đường. Lãnh đạo Trường THPT Chi Lăng chia sẻ, các thầy cô giáo và học sinh nhà trường luôn đam mê, lý thú với môi trường giáo dục sáng tạo của. Vậy nên, sức khỏe, thể trạng của các em có đảm bảo thì các em mới có thể học tập đạt kết quả cao. Các thầy cô sức khỏe tốt mới dạy học tốt. Để tạo ra sự năng động, phát triển toàn diện cho học sinh, Trường THPT Chi Lăng còn thường xuyên tổ chức các cuộc thi bổ ích liên quan đến công nghệ, tiếng Anh…Điển hình, đầu tháng 12/2025, Trường THPT Chi Lăng phối hợp Trường TH, THCS và THPT Sao Việt đăng cai tổ chức Vòng loại Giải vô địch Quốc gia VEX Robotics 2026 – Khu vực Miền Trung – Tây Nguyên – Hạng mục VEX IQ.

  Mở đăng ký “Chuyến xe hạnh phúc 2026”

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Khách hàng đăng ký chuyến xe hạnh phúc về quê dịp Tết Nguyên đán 2026 tại hệ thống siêu thị Co.opmart

Saigon Co.op đã chính thức mở đăng ký chương trình “Chuyến xe hạnh phúc 2026”, dành tặng 900 vé xe 0 đồng cho người lao động, công nhân và sinh viên có hoàn cảnh khó khăn đang sinh sống tại TPHCM.

Năm nay, chương trình tổ chức 20 chuyến xe xuất phát từ TPHCM, đưa bà con về quê đón tết tại các tỉnh, thành: Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai, Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Huế, Quảng Trị và Hà Tĩnh.

Người dân có thể đăng ký nhận vé từ nay đến hết ngày 15-1-2026, qua website: chuyenxehanhphucsaigoncoop. vn hoặc trực tiếp tại quầy Dịch vụ khách hàng Co.opmart/Co.opXtra tại TPHCM (từ 12-12-2025). Danh sách hành khách chính thức sẽ được công bố ngày 2-2-2026, vé sẽ phát tại các siêu thị Co.opmart từ ngày 6 đến 8-2-2026.

Theo dự kiến, 20 chuyến xe sẽ đồng loạt khởi hành vào ngày 12-2-2026 (25 Tết âm lịch) tại Co.opmart Thắng Lợi (số 2 Trường Chinh, phường Tây Thạnh, TPHCM).

Saigon Co.op cho biết, tấm vé 0 đồng là cách nhà bán lẻ này gắn kết cùng người lao động, gửi lời chúc bình an và sự sẻ chia, để mỗi người lao động xa quê được đón tết trọn vẹn bên gia đình.

Theo sggp.org.vn

 Những vụ mía ngọt trên nền đất khô cằn ở vùng dân tộc thiểu số Gia Lai

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Xã HBông, nay là Ia Hrú (tỉnh Gia Lai), là vùng trồng mía trọng điểm của bà con Jarai.

Trên vùng đất sỏi pha cát khô cằn ở xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai (trước là xã HBông, huyện Chư Sê, Gia Lai), hơn 1.000 hộ dân chủ yếu là bà con Jarai đã mạnh dạn chuyển từ ngô, sắn, đậu sang trồng mía. Gần 10 năm gắn bó, năng suất và giá mía ổn định giúp đời sống bà con khấm khá lên, nhiều gia đình thoát nghèo, xây được nhà, sắm được xe. Chính quyền và doanh nghiệp đang tiếp tục đồng hành để cây mía trở thành sinh kế bền vững hơn cho vùng đất khô cằn này. 

Là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi hơn 1,5 ha ngô kém hiệu quả sang trồng mía từ năm 2016, đến nay gia đình ông Rmah Bun (dân tộc Jarai, làng Kte, xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai) đã mở rộng lên 7 ha. Ông cho biết cây mía dễ trồng, rất hợp với đất pha cát, sỏi khô cằn ở vùng đồi phía Nam tỉnh. Nếu chăm sóc tốt, năng suất đạt 90 – 100 tấn/ha/vụ. Với giá bao tiêu 900 nghìn đến 1,1 triệu đồng/tấn, sau khi trừ chi phí, mỗi ha vẫn lãi 50 – 60 triệu đồng, vượt trội so với trồng ngô, sắn hay đậu. Ông Rmah Bun chia sẻ về hành trình gắn bó với cây mía và kế hoạch mở rộng quy mô rẫy mía trong thời gian tới.

Từ trồng mía mà xây được nhà, nuôi 6 con ăn học trưởng thành, dựng vợ gả chồng. Ngôi nhà hơn 1 tỷ này Tết sẽ kịp hoàn thiện để đón Xuân. Tất cả đều nhờ cây mía. Vụ tới cũng tính thuê thêm đất trồng mía, nhưng vốn còn thiếu, mong Nhà nước có khoản vay ưu đãi hỗ trợ. Tôi mong nhận được hỗ trợ từ chương trình 1719 để mua giống và phân bón. Có vốn, bà con sẽ phát triển được kinh tế, không còn nghèo nữa”, ông Ksor Bớt kiến nghị. Xã Ia Hrú, tỉnh Gia Lai được hợp nhất từ các xã Ia Dreng, Ia Rong, HBông (huyện Chư Pưh) và Ia Hrú (huyện Chư Sê), có diện tích hơn 24,1 km², dân số hơn 37.100 người; trong đó dân tộc thiểu số chiếm trên 64%, tỷ lệ hộ nghèo gần 16%. Ông Đỗ Văn Hoà, Trạm trưởng phụ trách vùng nguyên liệu của Công ty Cổ phần Nông nghiệp Agris Gia Lai thông tin, từ năm 2016 doanh nghiệp đã liên kết với hơn 1.000 hộ dân ở xã Ia Hrú trồng gần 2.900 ha mía nguyên liệu. Nhằm hỗ trợ bà con yên tâm gắn bó với cây mía, công ty triển khai nhiều chính sách hỗ trợ từ giống, phân bón, nhân công thu hoạch đến việc duy trì mức giá thu mua ổn định.

“Ngoài các chương trình hỗ trợ vốn, công ty đang thu mua với giá tối thiểu 1 triệu đồng/tấn trong 3 vụ tới. Nhà máy cũng điều tiết nhân công thu hoạch, bố trí xe vào tận rẫy thu mua, bà con chỉ cần ra ruộng theo dõi. Hiện công suất ép 8.000 tấn/ngày, sắp nâng lên 10.000 tấn/ngày nên vùng nguyên liệu vẫn cần mở rộng. Chúng tôi sẽ phối hợp chính quyền vận động người dân, nhất là bà con đồng bào, tham gia trồng mía để phát triển kinh tế, xoá đói giảm nghèo”, ông Đỗ Văn Hoà nói. 

Theo bà Đinh Thị Hoan, Phó Chủ tịch UBND xã Ia Hrú, đời sống bà con ở khu vực phía Nam tỉnh Gia Lai còn nhiều khó khăn do đất đai cằn cỗi, khí hậu khô nóng, ít được thiên nhiên ưu đãi. Tuy vậy, khu vực thuộc xã HBông cũ lại nổi lên như một điểm sáng khi mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng ngắn ngày từ ngô, sắn, đậu sang trồng mía. Nhờ đó, khoảng 1.000 hộ gắn bó với cây mía đã có cuộc sống khá giả, gần như không còn hộ nghèo. Xã đang phối hợp với doanh nghiệp mía đường rà soát quỹ đất phù hợp để chuyển đổi thêm; đồng thời huy động các nguồn vay ưu đãi hoặc chính sách giảm nghèo hỗ trợ bà con đầu tư sản xuất, nhất là với cây mía. 

“Đối với nguồn vốn 1719 hỗ trợ hộ đồng bào dân tộc thiểu số, nếu các gia đình sản xuất mía có nhu cầu, UBND xã sẽ xây dựng kế hoạch hỗ trợ mua giống mía và phân bón. Chúng tôi sẽ rà soát kỹ từng hộ, từng khu vực; khi xác định nhu cầu thực sự, xã sẽ triển khai phân bổ vốn và các nguồn hỗ trợ để đảm bảo quyền lợi cho từng gia đình”, bà Đinh Thị Hoan cho biết. Cây mía đã chứng minh hiệu quả kinh tế rõ rệt trên vùng đất sỏi pha cát khô cằn, giúp hơn 1.000 hộ dân tộc thiểu số ở Gia Lai vươn lên thoát nghèo. Những ngôi nhà mới, cuộc sống ngày càng sung túc hơn là minh chứng cho sự đổi thay ở Ia Hrú hôm nay. Khi người dân quyết tâm, doanh nghiệp đồng hành và chính quyền hỗ trợ đúng hướng, cây mía không chỉ hợp đất mà còn mở ra sinh kế bền vững. Tiếp đà này, những vụ mía ngọt ở vùng dân tộc thiểu số Gia Lai sẽ còn được nối dài mãi mãi. 

Theo vov.vn

 VinEnergo đăng ký thực hiện nhà máy điện gió 'khủng' ở Gia Lai

 ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Gia Lai sau sáp nhập đang vươn lên như một cực tăng trưởng năng lượng tái tạo của khu vực Nam Trung Bộ.

CTCP Năng lượng VinEnergo đăng ký thực hiện 2 dự án nhà máy điện gió tại Gia Lai, trong đó đáng chú ý là Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1 có tổng vốn đầu tư hơn 48.372 tỷ đồng, công suất thiết kế 750 MW. Sở Tài chính tỉnh Gia Lai vừa công bố biên bản mở hồ sơ đăng ký thực hiện dự án đối với 4 nhà máy điện gió. Đây là động thái mới nhất sau khi các dự án được UBND tỉnh này chấp thuận chủ trương đầu tư trong tháng 10 - 11/2025.

Theo đó, dự án Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1 có 3 nhà đầu tư đăng ký thực hiện, gồm: Liên danh Trung Nam (CTCP Đầu tư Xây dựng Trung Nam và CTCP Năng lượng Tái tạo Trung Nam), CTCP Năng lượng VinEnergo và Tập đoàn PNE AG.

Nhà máy điện gió Hòn Trâu - giai đoạn 1 được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư vào đầu 11/2025. Dự án có diện tích mặt nước (khu vực biển) khoảng 32,01 ha; diện tích mặt đất khoảng 17,61ha; thuộc các xã Phù Mỹ Đông, Phù Mỹ Bắc, Phù Mỹ Tây, Bình Dương, Ngô Mây, Cát Tiến, Tuy Phước Đông và phường Quy Nhơn Đông.

Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 48.372 tỷ đồng; công suất thiết kế 750 MW; sản lượng điện hàng năm khoảng 2,8 tỷ kWh/năm. Dự kiến chậm nhất đến quý IV/2029, dự án phải hoàn thành đi vào hoạt động.

Bên cạnh đó, CTCP Năng lượng VinEnergo cũng là nhà đầu tư duy nhất đăng ký thực hiện dự án Nhà máy điện gió Vĩnh Thuận với diện tích hơn 50 ha (tại xã Vĩnh Quang).

Dự án này được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư vào giữa tháng 10/2025, tổng vốn đầu tư 4.679 tỷ đồng; công suất thiết kế 143 MW; sản lượng điện hàng năm khoảng 239,9 triệu kWh/năm. Tiến độ thực hiện dự án trong vòng 36 tháng kể từ ngày nhà đầu tư được công nhận làm chủ đầu tư dự án. Trước đó, cuối tháng 8 vừa qua, tại Hội nghị Xúc tiến đầu tỉnh Gia Lai năm 2025, UBND tỉnh này đã trao bản ghi nhớ hợp tác phát triển dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn cho ông Lê Khắc Hiệp, Phó Chủ tịch Tập đoàn Vingroup và đại diện CTCP Năng lượng VinEnergo.

Theo bản ghi nhớ, VinEnergo sẽ triển khai khảo sát, nghiên cứu và đề xuất đầu tư các dự án năng lượng mặt trời, năng lượng gió có tiềm năng, hướng tới quy mô tổng công suất khoảng 20 GW đến năm 2035. UBND tỉnh Gia Lai sẽ đồng hành, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để các dự án của VinEnergo được bổ sung vào Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia, đảm bảo tiến độ và mục tiêu đã đề ra. Đồng thời, việc hợp tác giữa hai bên mở ra cơ hội khai thác tối đa lợi thế tự nhiên và tiềm năng vốn có của Gia Lai về lượng bức xạ mặt trời dồi dào quanh năm, tốc độ gió ổn định cùng quỹ đất và vùng biển rộng lớn. Hợp tác cũng góp phần hiện thực hóa tầm nhìn của tỉnh trong tiến trình chuyển đổi sang năng lượng xanh - lĩnh vực hoạt động cốt lõi của VinEnergo.

Được biết, VinEnergo do Chủ tịch Tập đoàn Vingroup Phạm Nhật Vượng sáng lập vào tháng 3/2025. Doanh nghiệp tập trung vào năm hạng mục chiến lược, gồm: Năng lượng tái tạo; tín chỉ carbon; tối ưu hóa tài nguyên; công nghệ lưu trữ năng lượng; công nghệ năng lượng mới Hydrogen/Ammonia xanh…

Theo nhadautu.vn